Η ατομική θεωρία
του Δημόκριτου (και του δασκάλου του, Λευκίππου)
αποτελεί το πρώτο διαισθητικό θεμέλιο της σύγχρονης φυσικής.
Η ιδέα του Δημόκριτου αγνοήθηκε για πάνω από 2.000 χρόνια, καθώς επικράτησε η θεωρία του Αριστοτέλη για τα 4 στοιχεία (φωτιά, αέρας, νερό, γη).
Κατά τον 13ο αιώνα, κορυφαίοι θεολόγοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, με πρώτο τον Θωμά Ακινάτη, ανέλαβαν να «χριστιανίσουν» τον Αριστοτέλη.
Η Εκκλησία βρήκε στην αριστοτελική θεωρία μια τέλεια, λογική εξήγηση για τη διαίρεση του σύμπαντος.Με την πάροδο των αιώνων, η θεωρία των 4 στοιχείων και το γεωκεντρικό σύστημα έγιναν τόσο ταυτισμένα με την εκκλησιαστική ορθοδοξία, ώστε οποιαδήποτε αμφισβήτησή τους θεωρούνταν αίρεση.
Η δικαίωση του Δημόκριτου όμως, ήρθε σταδιακά:
- Το 1803, ο John Dalton επανέφερε τον όρο «άτομο» αποδεικνύοντας χημικά την ύπαρξή του.
- Το 1905, ο Albert Einstein απέδειξε και μαθηματικά την ύπαρξη των ατόμων μέσω της κίνησης Brownian.Το Θεώρημα Καραθεοδωρή στη Θεωρία Μέτρου είναι το απόλυτο εργαλείο που επιτρέπει στους μαθηματικούς να παίρνουν πιθανότητες ορισμένες σε απλά, μικρά σύνολα και να τις επεκτείνουν με απόλυτη αυστηρότητα σε πολύπλοκα συστήματα. Χωρίς αυτό το θεώρημα, η αυστηρή θεμελίωση των στοχαστικών διαφορικών εξισώσεων που περιγράφουν την κίνηση Brownian θα ήταν αδύνατη.
Σήμερα, ο Δημόκριτος θεωρείται ο «πατέρας της σύγχρονης επιστήμης», καθώς είχε τη διανοητική σύλληψη να εξηγήσει το σύμπαν μέσω φυσικών νόμων και υλικών στοιχείων, απορρίπτοντας τις δεισιδαιμονίες.
Συμπερασματικά, ενώ ο Δημόκριτος είχε δίκιο ότι η ύλη έχει μια «κοκκώδη» δομή και δεν είναι συνεχής, η Κβαντομηχανική μας έδειξε ότι στο πιο βαθύ της επίπεδο η ύλη μοιάζει περισσότερο με πληροφορία και μαθηματικές πιθανότητες παρά με σκληρά, υλικά αντικείμενα.
Από το έργο του Λεύκιππου (με τίτλους όπως Μέγας Διάκοσμος και Περί Νου) έχουν σωθεί ελάχιστα αποσπάσματα. Ωστόσο, του ανήκει μια από τις πιο διάσημες και βαθιές φράσεις στην ιστορία της παγκόσμιας νόησης, η οποία θέτει τα θεμέλια της αιτιοκρατίας (ντετερμινισμού):
«Οὐδὲν χρῆμα μάτην γίγνεται, ἀλλὰ πάντα ἐκ λόγου τε καὶ ὑπ᾽ ἀνάγκης.»
(Κανένα πράγμα δεν γίνεται στα χαμένα, αλλά τα πάντα δημιουργούνται με λογική αιτία και από ανάγκη).
Με αυτή τη φράση, ο Λεύκιππος απέκλεισε την ιδέα της θεϊκής παρέμβασης ή της τύχης στη δημιουργία του κόσμου, εξηγώντας τα πάντα μέσα από τους φυσικούς νόμους της κίνησης των ατόμων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου