Ο Έλληνας TOP GUN

 

Ο Μαρκόπολος

ως ο👉 "Top Gun" (Κορυφαίος Πιλότος) των Whistleblowers

Στην οικονομική ορολογία των ΗΠΑ, ο όρος "Top Gun" χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει κάποιον που είναι ο απόλυτος μετρ, ο πιο ικανός και ο πιο «φονικός» στον τομέα του. Μετά την επιτυχή αποκάλυψη της απάτης του Μάντοφ, ο Μαρκόπολος απέκτησε τη φήμη του κορυφαίου «κυνηγού οικονομικών απατών» (Top Gun financial bounty hunter). 

Όταν λοιπόν τον Αύγουστο του 2019 εξαπέλυσε την επίθεση κατά της General Electric με την έκθεση των 175 σελίδων (κατηγορώντας την για απάτη 38 δισεκατομμυρίων), τα οικονομικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την είδηση τονίζοντας ότι η GE δεν δέχεται επίθεση από έναν τυχαίο αναλυτή, αλλά από τον "Top Gun" των πληροφοριοδοτών, γεγονός που έκανε την αγορά να πανικοβληθεί και τη μετοχή της εταιρείας να κατακρημνιστεί κατά 11% σε μία ημέρα.

 Το βιβλίο «Κανείς δεν ήθελε ν' ακούσει: Ένα αληθινό οικονομικό θρίλερ» του Χάρι Μαρκοπόουλους (Harry Markopolos) είναι μια αυτοβιογραφική και ερευνητική καταγραφή για το πώς ο ίδιος και η ομάδα του ανακάλυψαν το τεράστιο σκέλος της πυραμίδας Ponzi του Μπέρνι Μάντοφ, αξίας 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σχεδόν μία δεκαετία πριν καταρρεύσει, αλλά αγνοήθηκαν συστηματικά από τις ρυθμιστικές αρχές.

• Όταν επιτέθηκε στην GE, δεν έκανε μια απλή λογιστική παρατήρηση· λειτούργησε σαν πιλότος μαχητικού που εκτοξεύει πύραυλο.
• Δήλωσε δημόσια στις συνεντεύξεις του: "I think I have a few smoking guns" (Πιστεύω ότι κρατώ μερικά ακράδαντα στοιχεία/όπλα που καπνίζουν).
• Ονόμασε την υπόθεση "GEnron", επιδιώκοντας το απόλυτο επικοινωνιακό πλήγμα για να αναγκάσει τις αρχές να τον ακούσουν, υιοθετώντας μια γεμάτη αυτοπεποίθηση "Top Gun" συμπεριφορά. 

Η κατάληξη της «αερομαχίας» με την GE

Η "ανάσταση" του Πρωταγόρα

 H σκέψη του έφτασε σε εμάς αποκλειστικά μέσα από σπαράγματα

(αποσπάσματα).

 Το πρώτοσπάραγμα  απόσπασμα του Πρωταγόρα (η λεγόμενη πρόταση Homo mensura ή «πρόταση ανθρώπινου μέτρου») προέρχεται από το χαμένο έργο του «Ἀλήθεια ἢ Καταβάλλοντες».

 Το έργο «Ἀλήθεια ἢ Καταβάλλοντες» (εννοείται λόγοι) είναι το πιο διάσημο σύγγραμμα του μεγάλου σοφιστή Πρωταγόρα του Αβδηρίτη.

Στην εισαγωγή αυτού ακριβώς του έργου αναφερόταν η πασίγνωστη, εμβληματική φράση του Πρωταγόρα που έθεσε τα θεμέλια του φιλοσοφικού σχετικισμού: 

«Πάντων χρημάτων μέτρον ἐστὶν ἄνθρωπος, τῶν μὲν ὄντων ὡς ἔστιν, τῶν δὲ μὴ ὄντων ὡς οὐκ ἔστιν».
(Για όλα τα πράγματα κριτήριο είναι ο άνθρωπος· για όσα υπάρχουν, ότι υπάρχουν, και για όσα δεν υπάρχουν, ότι δεν υπάρχουν). 

Στο πεδίο της αρχαιολογίας και της παπυρολογίας/κλασικής φιλολογίας, η λέξη σπάραγμα-fragment χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα μικρό, διασωθέν κομμάτι παπύρου, περγαμηνής ή επιγραφής που περιέχει τμήμα ενός αρχαίου κειμένου.

Όσον αφορά τον φιλόσοφο Πρωταγόρα, επειδή

Με τον Ζαρατούστρα στο «πρώτο» Βραβείο Νόμπελ και εναντίον του Ροκφέλερ

 

Η ιδέα των βραβείων  Νόμπελ δεν ήταν εντελώς παρθενογένεση του Άλφρεντ, αλλά αντιγραφή μιας ιδέας που είχε ήδη εφαρμοστεί στο Μπακού.

Όταν πέθανε ο Λούντβιχ το 1888, η εταιρεία Branobel και η Αυτοκρατορική Ρωσσική Τεχνική Εταιρεία θεσμικότευσαν το «Βραβείο Λούντβιχ Νόμπελ».

 Ήταν ένα χρηματικό έπαθλο και ένα χρυσό μετάλλιο που απονεμόταν σε επιστήμονες για καινοτομίες στη βιομηχανία του πετρελαίου. Αυτό το μοντέλο ενέπνευσε τον Άλφρεντ να δημιουργήσει τα δικά του, διευρυμένα παγκόσμια βραβεία λίγα χρόνια αργότερα.

Δίχως τα κέρδη από το πετρέλαιο της Κασπίας και την τεχνολογική επανάσταση που ξεκίνησε με πλοία όπως το «Zoroaster», το Ίδρυμα Νόμπελ δεν θα είχε ούτε τα οικονομικά κεφάλαια, αλλά ίσως ούτε και την έμπνευση για να υπάρξει.

Η Branobel ιδρύθηκε επειδή μια αναζήτηση για ξύλο όπλων μετατράπηκε σε ένα συναρπαστικό μηχανολογικό στοίχημα για το πώς μπορεί να δαμαστεί, να μεταφερθεί και να πωληθεί το πετρέλαιο με τον πιο σύγχρονο και οικονομικό τρόπο,

Το «Zoroaster» (Ζαρατούστρας), έμεινε στην ιστορία ως το πρώτο πετρελαιοφόρο (τανκερ) στον κόσμο. 

Το πρωτοποριακό αυτό σκάφος ναυπηγήθηκε το 1877-1878 στη Σουηδία μετά από παραγγελία των αδελφών Νόμπελ (Ludvig και Robert Nobel) για την εταιρεία τους Branobel.

Πρωταγόρας: ένα από τα πιο συναρπαστικά κεφάλαια της αρχαίας ελληνικής γραμματείας

 

Η αποτίμηση του χαμένου συγγράμματος «Περί θεών» του Πρωταγόρα αποτελεί ένα από τα

πιο συναρπαστικά κεφάλαια της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, καθώς εισάγει για πρώτη φορά στην ιστορία

της δυτικής σκέψης τον συστηματικό αγνωστικισμό. 

Η περίφημη εναρκτήρια φράση του έργου, η οποία διασώθηκε από μεταγενέστερους συγγραφείς, αναφέρει:

«Περὶ μὲν θεῶν οὐκ ἔχω εἰδέναι, οὔθ' ὡς εἰσὶν οὔθ' ὡς οὐκ εἰσὶν οὔθ' ὁποῖοί τινες ἰδέαν· πολλὰ γὰρ τὰ κωλύοντα εἰδέναι ἥ τ' ἀδηλότης καὶ βραχὺς ὢν ὁ βίος τοῦ ἀνθρώπου.»
(Για τους θεούς δεν μπορώ να ξέρω ούτε αν υπάρχουν ούτε αν δεν υπάρχουν, ούτε τι λογής είναι στην όψη· διότι πολλά είναι τα εμπόδια που με αποτρέπουν από το να γνωρίζω, με κυριότερα το σκοτεινό του ζητήματος και τη συντομία της ανθρώπινης ζωής). 

Η Φιλοσοφική Αποτίμηση

Η σύγχρονη και η αρχαία φιλοσοφική έρευνα προσεγγίζουν τη θέση αυτή μέσα από τρεις βασικούς άξονες:

1. Γνωσιολογικός Αγνωστικισμός (Όχι Αθεΐα): Αν και στην αρχαιότητα ο Πρωταγόρας κατηγορήθηκε ως «άθεος», η δήλωσή του δεν είναι οντολογική (δεν αρνείται την ύπαρξη των θεών), αλλά καθαρά γνωσιολογική. Χρησιμοποιεί το ρήμα εἰδέναι (γνωρίζω με βεβαιότητα και αποδείξεις). Επισημαίνει δηλαδή τα όρια της ανθρώπινης λογικής και των αισθήσεων, θέτοντας το θείο εκτός του πεδίου της έγκυρης επιστημονικής γνώσης. 
2. Σύνδεση με το «Πάντων χρημάτων μέτρον ἄνθρωπος»: Η θέση του για τους θεούς απορρέει οργανικά από τη σχετικοκρατία του (ρελατιβισμός). Εφόσον ο άνθρωπος είναι το μέτρο όλων των πραγμάτων, η αντικειμενική αλήθεια για οντότητες που ξεπερνούν την ανθρώπινη εμπειρία είναι ανέφικτη. 
3. Ο Κοινωνικός και Χρηστικός Ρόλος της Θρησκείας: Αν και αγνωστικιστής, ο Πρωταγόρας δεν απέρριπτε τη θρησκευτική λατρεία. Στον «Μύθο του Πρωταγόρα» (στον ομώνυμο πλατωνικό διάλογο), παρουσιάζει το θρησκευτικό συναίσθημα ως ένα πολιτισμικό εργαλείο που διακρίνει τον άνθρωπο από τα ζώα και βοηθά στη συνοχή της κοινωνίας μέσω της «αιδούς» και της «δίκης». Η θρησκεία, επομένως, αποτιμάται για την κοινωνική της χρησιμότητα (φερεγγυότητα της πόλης) και όχι για τη δογματική της αλήθεια.
4. Δίωξη και Λογοκρισία:

Από τον Οικονομικό του Ξενοφώντα στη γραμμή παραγωγής του Χένρι Φορντ

 Αν και ο Ξενοφώντας έζησε σε μια εποχή με απλή, κυρίως αγροτική οικονομία, οι ιδέες του θεωρούνται «πρωτοποριακά έμβρυα» της σύγχρονης οικονομικής επιστήμης. Πολλοί σύγχρονοι οικονομολόγοι αναγνωρίζουν ότι έθεσε τις βάσεις για έννοιες που αναλύθηκαν επίσημα αιώνες αργότερα, από τον Άνταμ Σμιθ μέχρι τις σύγχρονες θεωρίες του Management.

 Η σύνδεση ανάμεσα στη σκέψη του αρχαίου Έλληνα στοχαστή

και τη γραμμή παραγωγής του Χένρι Φορντ (Henry Ford) στις αρχές του 20ού αιώνα είναι άμεση και εντυπωσιακή.

 Ο αρχαίος στρατηγός, ιστορικός και φιλόσοφος Ξενοφώντας  υπήρξε ο πρώτος στην ιστορία που χρησιμοποίησε τον όρο «Οικονομία» με τη μορφή επιστήμης. Μέσα από τα έργα του, και κυρίως τον διάλογο «Οικονομικός» και την πραγματεία «Πόροι ἢ περὶ προσόδων», έθεσε τις βάσεις για τη διαχείριση του πλούτου, της εργασίας και των δημόσιων εσόδων.

Λόγω της στρατιωτικής του ιδιότητας, η προσέγγισή του ήταν άκρως πρακτική, πειθαρχημένη και οργανωτική, συνδέοντας την οικονομική επιτυχία με την ηθική και τη χρηστή διοίκηση. 

---

1. «Οικονομικός»: Η Διαχείριση του Οίκου και της Γεωργίας

Στο έργο αυτό, ο Σωκράτης συζητά με τον Κριτόβουλο και τον εύπορο αγρότη Ισχόμαχο. Η λέξη «οικονομία» ερμηνεύεται κυριολεκτικά: οίκος (σπίτι/περιουσία) + νέμω (διαχειρίζομαι).

• Ορισμός του Πλούτου: Ο Ξενοφών τονίζει ότι «χρήματα» είναι μόνο όσα πράγματα ξέρουμε να χρησιμοποιούμε σωστά και μας ωφελούν. Αν κάποιος έχει χρήματα αλλά καταστρέφει την υγεία ή το μυαλό του με αυτά, τότε δεν είναι πλούτος. 
• Καταμερισμός Εργασίας & Διοίκηση: Εισάγει πρώτος την έννοια της αποτελεσματικότητας. Αναλύει τη σημασία της οργάνωσης («ευταξίας») στο νοικοκυριό και την ανάθεση ρόλων, ενώ προτείνει τη χρήση κινήτρων και επιβραβεύσεων για την παρακίνηση των εργατών/δούλων. 
• Ο Ρόλος της Γυναίκας:

«Επιχείρηση Κυκλώνας» (Operation Cyclone)

 

Η «Επιχείρηση Κυκλώνας»

(Operation Cyclone) αναγνωρίζεται επίσημα από το βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες ως η πιο δαπανηρή μυστική επιχείρηση στην ιστορία της CIA. 

Το συνολικό κόστος της επιχείρησης (από το 1979 έως το 1992) υπολογίζεται ότι ξεπέρασε τα 6 έως 8 δισεκατομμύρια δολάρια συνολικά, αν συνυπολογιστούν οι πόροι που διοχετεύθηκαν από κοινού από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία

Η υπόθεση της ταινίας «Παιχνίδια Εξουσίας» (Charlie Wilson's War),

η οποία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, επικεντρώνεται στην κρυφή δράση ενός εκκεντρικού Αμερικανού πολιτικού που άλλαξε την πορεία του Ψυχρού Πολέμου.  Tο βιβλίο «Charlie Wilson's War» του Τζορτζ Κράιλ (George Crile) δεν έχει μεταφραστεί και δεν κυκλοφορεί στα ελληνικά.

Η Πλοκή της Ταινίας

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Τσάρλι Γουίλσον (Τομ Χανκς) είναι ένας χαρισματικός, γλεντζές και φαινομενικά επιπόλαιος Δημοκρατικός βουλευτής από το Τέξας, περισσότερο γνωστός για την αγάπη του για το αλκοόλ και τις γυναίκες παρά για το νομοθετικό του έργο. 

Όλα αλλάζουν όταν η Τζοάν Χέρινγκ (Τζούλια Ρόμπερτς), μια πάμπλουτη, αντικομμουνίστρια κοσμική κυρία από το Χιούστον με την οποία διατηρεί ερωτική σχέση, τον παροτρύνει να βοηθήσει τους Αφγανούς επαναστάτες (Μουτζαχεντίν). Οι Μουτζαχεντίν πολεμούν απεγνωσμένα ενάντια στην εισβολή των Σοβιετικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, αλλά είναι δραματικά υποδεέστεροι σε εξοπλισμό. 

Μετά από μια επίσκεψη σε ένα προσφυγικό καμπ στο Πακιστάν, όπου έρχεται αντιμέτωπος με τη φρίκη του πολέμου, ο Γουίλσον αποφασίζει να δράσει. Συμμαχεί με τον Γκαστ Αβράκωτο (Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν),