Ο Ζευς Λαβράνδιος
(Καρία, Μικρά Ασία)
Η πιο ξεκάθαρη σύνδεση του Δία με τον διπλό πέλεκυ βρίσκεται στα Λάβρανδα της Καρίας. Εκεί ο θεός λατρευόταν ως Ζευς Λαβράνδιος (ή Λαβραυνδεύς).
Στα αγάλματα και τα νομίσματα της περιοχής, ο Δίας απεικονίζεται όρθιος, κρατώντας έναν όρθιο διπλό πέλεκυ πάνω
από τον δεξιό του ώμο, αντί για τον κλασικό κεραυνό, ως σύμβολο της απόλυτης κοσμογονικής και βασιλικής του ισχύος.
2. Το Σύμβολο του Κεραυνού
Στη θρησκευτική συνείδηση των αρχαίων λαών της Μεσογείου, ο διπλός πέλεκυς ήταν το κατεξοχήν όπλο για την επίκληση της καταιγίδας.
- Οι δύο αντίθετες λεπίδες του πελέκεως συμβόλιζαν τη λάμψη της αστραπής και το σχίσιμο του ουρανού.
- Όταν ο Δίας χτυπούσε τον πέλεκυ, προκαλούσε τον βροντερό ήχο του κεραυνού. Αυτή η πανάρχαια παράδοση επιβιώνει μέχρι σήμερα στη νεοελληνική λαϊκή φράση «αστροπελέκι» (η αστραπή που πέφτει στη γη σαν τσεκούρι)
Ο ιερός ναός του Διός στα Λάβρανδα (ή Λάβραυνδα) ήταν το εθνικό και θρησκευτικό κέντρο όλων των Καρών. Βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μέτρων στα βουνά της Καρίας (νοτιοδυτική Μικρά Ασία, σημερινή Τουρκία), περίπου 14 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της αρχαίας πόλης των Μυλάσων (σημερινό Μίλας).
Το ιερό αυτό δεν ήταν απλώς ένας ναός, αλλά ένα μνημειώδες συγκρότημα χτισμένο σε τεχνητά άνδηρα (ταράτσες), άρρηκτα συνδεδεμένο με τη φύση, τις πηγές νερού και έναν ιερό λόφο από πλατάνια.
1. Η Αρχιτεκτονική και η Δυναστεία των Εκατομνιδών
Αν και η λατρεία στον χώρο ξεκίνησε τουλάχιστον από τον 7ο αιώνα π.χ.χ., η χρυσή εποχή των Λαβράνδων ήρθε τον 4ο αιώνα π.x.x.. Η περίφημη δυναστεία των Εκατομνιδών —με κυριότερους τον Μαύσωλο (τον ηγεμόνα που έχτισε το Μνημείο της Αλικαρνασσού) και τον αδελφό του Ιδριέα— μετέτρεψε το ιερό σε οικογενειακό τους θρησκευτικό προπύργιο.