Διονυσιακές Μαινάδες με το πρόσχημα της αράχνης

 

Η σύνδεση ανάμεσα στις Διονυσιακές Μαινάδες και την

 ταραντέλα

 

 βασίζεται στην ιστορική και πολιτισμική εξέλιξη της έκστασης, του θεραπευτικού χορού και των αρχαίων τελετουργικών της Κάτω Ιταλίας (Μεγάλη Ελλάδα). Αν και η ταραντέλα ως μουσικό σχήμα εδραιώθηκε κατά τον Μεσαίωνα, οι ρίζες της εντοπίζονται απευθείας στη λατρεία του Διονύσου.

Η Ιστορική και Πολιτισμική Σύνδεση

• Ο Διονυσιασμός στη Μεγάλη Ελλάδα: Κατά την αρχαιότητα, οι ελληνικές αποικίες στη Νότια Ιταλία (Απουλία, Καλαβρία, Καμπανία) ήταν σημαντικά κέντρα διονυσιακής λατρείας. Οι Μαινάδες (ή Βάκχες) συμμετείχαν σε οργιαστικές τελετές με έξαλλο χορό, τύμπανα και αυλούς, με σκοπό να φτάσουν σε κατάσταση έκστασης («μανίας»). 
• Η Μεταμόρφωση σε «Ταραντισμό»: Με την έλευση του Χριστιανισμού, οι παγανιστικές αυτές τελετές απαγορεύτηκαν. Ωστόσο, η ανάγκη των ανθρώπων (κυρίως των γυναικών) για ψυχολογική αποφόρτιση και έκσταση επιβίωσε μέσω του φαινομένου του Ταραντισμού (Tarantismo).
  
• 👉Το Πρόσχημα της Αράχνης: Για να δικαιολογήσουν την αλλόκοτη, υστερική συμπεριφορά και τον έξαλλο χορό τους μπροστά στην Εκκλησία, οι γυναίκες ισχυρίζονταν

Τρινακρία-Τα Τρία Πόδια

 

1. Τα Τρία Πόδια

 

Τα τρία λυγισμένα πόδια σχηματίζουν ένα τρίγωνο και αναπαριστούν τη γεωγραφική μορφή της Σικελίας Flag of Sicily - Wikipedia. Πιο συγκεκριμένα, συμβολίζουν τα τρία ακρωτήρια (τις «τρεις άκρες») του νησιού Flag of Sicily - Wikipedia:

• Capo Peloro (βορειοανατολικά, κοντά στη Μεσσήνη)
• Capo Passero (νότια, κοντά στις Συρακούσες)
• Capo Lilibeo (δυτικά, κοντά στη Μαρσάλα)

Λόγω αυτού του σχήματος, οι αρχαίοι Έλληνες θαλασσοπόροι ονόμασαν το νησί Θρινακία ή Τρινακρία (από τις λέξεις τρία και άκρα) Flag of Sicily - Wikipedia, όνομα που διατηρείται μέχρι σήμερα στην ιταλική παράδοση

2. Το Κεφάλι της Μέδουσας

Τρινακρία

 

Στο κέντρο του συμβόλου βρίσκεται το πρόσωπο της Μέδουσας,

Μεταξύ Έπίχαρμου και Αισχύλου ο Προμηθέας

 

Ο Επίχαρμος

 ήταν ο κορυφαίος ποιητής της λεγόμενης Δωρικής Κωμωδίας και φιλόσοφος που έζησε και μεγαλούργησε στις Συρακούσες της Σικελίας την ίδια ακριβώς εποχή με τον Αισχύλο.

Η Φιλοσοφία του

Έπίχαρμος

: Ήταν διάσημος για τα σοφά γνωμικά του. Σε αυτόν ανήκει η περίφημη φράση: «Τῶν πόνων πωλοῦσιν ἡμῖν πάντα τἀγαθὰ θεοί» (Από εκεί βγαίνει η γνωστή νεότερη παροιμία «Τα αγαθά κόποις κτώνται»). 

Σύνδεση με τον Προμηθέα: Ο Επίχαρμος είχε γράψει μια (χαμένη σήμερα) κωμωδία με τίτλο «Προμηθεύς» ή «Πύρρα και Προμηθεύς», η οποία αποτελούσε μια σατιρική/κωμική εκδοχή του μύθου, σε αντίθεση με τη σοβαρή, τραγική προσέγγιση του Αισχύλου.

 Αν και οι δύο δημιουργοί έζησαν την ίδια περίπου περίοδο (5ος αιώνας π.χ.χ.) και συνδέονται με τη Σικελία, πρόκειται για δύο διαφορετικές περιπτώσεις της αρχαίας γραμματείας:

Σύμφωνα με τον Διογένη τον Λαέρτιο, ο Επίχαρμος απεβίωσε όταν ήταν 90 ετών. Αντίθετα, ο Λουκιανός στο έργο του Μακρόβιοι αναφέρει ότι έφτασε μέχρι την ηλικία των 97 ετών.

Ο Αισχύλος επισκέφθηκε τη Σικελία τουλάχιστον δύο φορές, προσκεκλημένος

Αγαπάτε παραλλήλους; Πιττακός ο Μυτιληναίος

 

 Ο Πιττακός ο Μυτιληναίος,

 

ήταν ένας φημισμένος Έλληνας πολιτικός, στρατηγός και νομοθέτης στο νησί της Λέσβου. Λόγω της πρακτικής του σοφίας και της δίκαιης ηγεσίας του, παραδοσιακά συγκαταλέγεται στους Επτά Σοφούς της Ελλάδας. 

Πολιτικός Ρόλος και Διακυβέρνηση στη Λέσβο:

Προτομή του Πιττακού, ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνικού πρωτοτύπου της ύστερης κλασικής περιόδου, Λούβρο

 

Στα τέλη του 7ου και στις αρχές του 6ου αιώνα π.χ.x, η πρωτεύουσα του νησιού, η Μυτιλήνη, διχάστηκε από σφοδρές εμφύλιες συγκρούσεις  και διαμάχες για την εξουσία μεταξύ αριστοκρατικών παρατάξεων. 

 Ο *Αισυμνήτης*:  

Για να τερματιστεί το χάος, ο λαός της Μυτιλήνης εξέλεξε τον Πιττάκο ως *αισυμνήτη*, που στην αρχαία Έλλάδα ήταν ένας εκλεγμένος ηγεμόνας που υπηρετούσε προσωρινά και είχε εξαιρετικές εξουσίες (μια μορφή νομικής τυραννίας). 

Θητεία: Κυβέρνησε την πόλη για δέκα χρόνια με μεγάλη μετριοπάθεια. Κληρονομιά: Ο Πιττάκος σταθεροποίησε την κατάσταση, θέσπισε τους πρώτους γραπτούς νόμους της Μυτιλήνης και στη συνέχεια παραιτήθηκε οικειοθελώς από την εξουσία του. Αυτή η οικειοθελής παραίτηση του χάρισε διαρκή φήμη στον αρχαίο κόσμο. 

 Σύγκρουση με τον Αλκαίο: Η διακυβέρνησή του δεν έτυχε καθολικής αποδοχής. Ο διάσημος σύγχρονος ποιητής Αλκαίος της Λέσβου καταγόταν από την καθιερωμένη αριστοκρατία. Αντιτάχθηκε σθεναρά στον Πιττακό και τον διασύρει ως τύραννο στα ποιήματά του. Ο Πιττακός στη συνέχεια εξόρισε τον Αλκαίο, αλλά αργότερα τον συγχώρεσε μεγαλοψυχολογικά.

 Διάσημα Αποφθέγματα:

ΣΕΡΑΠΕΙΟΝ +Πάπυρος Golenischev

 ΣΕΡΑΠΕΙΟΝ

Η μεγαλύτερη ειρωνεία εντοπίζεται σε ένα συγκεκριμένο αρχαιολογικό εύρημα, γνωστό ως 

Πάπυρος Golenischev

 

(ή Αλεξανδρινό Παγκόσμιο Χρονικόν, ), ο οποίος χρονολογείται από τον 5ο αιώνα μ.χ.χ.

• Το παράδοξο: Ο Πατριάρχης Θεόφιλος οδήγησε τον χριστιανικό όχλο στην ισοπέδωση του Σεραπείου (391), με αποτέλεσμα να χαθούν και να καούν χιλιάδες πολύτιμοι πάπυροι της Θυγατρικής Βιβλιοθήκης της Άλεξάνδρειας.
• Η ειρωνεία: Η μοναδική σύγχρονη οπτική μαρτυρία (σκίτσο) που έχουμε για αυτή την καταστροφή έχει διασωθεί πάνω σε ένα κομμάτι παπύρου! Το ίδιο το υλικό που καταδικάστηκε σε αφανισμό από τις πράξεις του Θεόφιλου, έγινε το μέσο που διέσωσε τη μορφή του στην Ιστορία, δείχνοντάς τον να στέκεται θριαμβευτής πάνω από τα ερείπια του ναού.

Το Σεραπείο της Αλεξάνδρειας ήταν ο πιο λαμπρός και ξακουστός ναός του θεού στον αρχαίο κόσμο. 

• Οι Υπόγειες Σήραγγες:

Ικαρομένιππος ή Υπερνέφελος

 «Ικαρομένιππος ή Υπερνέφελος»

 

είναι ένα από τα πιο γνωστά σατιρικά έργα του αρχαίου Έλληνα συγγραφέα Λουκιανού του Σαμοσατέως, γραμμένο κατά τον 2ο αιώνα . Το έργο αποτελεί μια μενίππεια σάτιρα που συνδυάζει το σοβαρό με το αστείο («σπουδογέλοιον»), καθώς και τον πεζό με τον έμμετρο λόγο. 

Η Πλοκή του Έργου

Η ιστορία παρουσιάζει ένα φανταστικό ταξίδι στον ουρανό, το οποίο αποτελεί πρόδρομο της σύγχρονης επιστημονικής φαντασίας: 

• Η πτήση: Ο κυνικός φιλόσοφος Μένιππος κατασκευάζει ένα ζευγάρι φτερά χρησιμοποιώντας τη δεξιά φτερούγα ενός αετού και την αριστερή ενός γύπα. 
• Ο σκοπός: Ταξιδεύει μέχρι τον Όλυμπο για να μάθει την αλήθεια για το σύμπαν, καθώς οι γήινοι φιλόσοφοι της εποχής του τον έχουν μπερδέψει με τις αντιφατικές θεωρίες τους.
• Η παρατήρηση: Φτάνοντας ψηλά (εξού και ο τίτλος «Υπερνέφελος»,