Όσο μπορείς (Καβάφης)

  

Το ποίημα  

«Όσο

μπορείς»

 

(γραμμένο το 1913) είναι η απόλυτη ενσάρκωση της φιλοσοφίας του «μηδέν άγαν» στην καθημερινή ζωή. Εδώ, ο Καβάφης δεν ζητά από τον άνθρωπο να γίνει ήρωας, αλλά να προστατεύσει την αξιοπρέπεια και την εσωτερική του ακεραιότητα από την υπερβολή της κοινωνικής έκθεσης.

Ιδού το ποίημα:

Όσο μπορείς

Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.

Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ’ εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ως που να γίνει σαν μια ξένη φορτική.

Η ανάλυση του «Μηδέν Άγαν» στο ποίημα:

Οι Ολυμπιακοί Άγώνες της F1

 

Η σύγκριση των  

ιππικών αγωνισμάτων

της Αρχαίας Ολυμπίας με τη Formula 1

 

αποτελεί μια εξαιρετικά εύστοχη αναλογία, καθώς oι αρχαίες αρματοδρομίες και ιπποδρομίες ήταν το αντίστοιχο της Formula 1 για τον αρχαίο κόσμο. 

Ήταν το πιο ακριβό, θεαματικό, επικίνδυνο και αριστοκρατικό άθλημα των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων, συγκεντρώνοντας την ελίτ της εποχής. 

Οι ομοιότητες που δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό τους ως «Formula 1 της αρχαιότητας» περιλαμβάνουν:

1. Οι Ιδιοκτήτες (Constructors) έπαιρναν τη δόξα

Ακριβώς όπως στη Formula 1 οι ομάδες (π.χ. Ferrari, McLaren) επενδύουν τεράστια ποσά, έτσι και στην Αρχαία Ολυμπία το στεφάνι του νικητή (κότινο) το έπαιρνε ο ιδιοκτήτης των αλόγων (ιπποτρόφος) και όχι ο ηνίοχος (ο οδηγός). Αυτό επέτρεψε ακόμη και σε γυναίκες να στεφανωθούν Ολυμπιονίκες χωρίς να αγωνιστούν οι ίδιες, με πιο διάσημη τη Κυνίσκα από τη Σπάρτη. 

Ο Νέρων ήταν ο ιδιοκτήτης του άρματος και ηνίοχος, αλλά  αποτελεί μια απόλυτη εξαίρεση στον χρυσό κανόνα των αγώνων.

Στην Αρχαία Ολυμπία, ο ιδιοκτήτης (που έπαιρνε τη δόξα και το στεφάνι) σχεδόν ποτέ δεν οδηγούσε ο ίδιος το άρμα. Προσλάμβανε επαγγελματίες ηνιόχους, καθώς το ρίσκο του θανάτου ήταν τεράστιο. Ο ελληνόψυχος

Ο Μέγα Άλέξανδρος, ο Διογένης και οι γυμνοσοφιστές

 

Ο Διογένης

και οι Γυμνοσοφιστές

αποτελούν δύο παράλληλες εκφράσεις του ίδιου αρχέτυπου: 

του σοφού που απαρνιέται τον πολιτισμό και την εξουσία για να βρει την απόλυτη εσωτερική ελευθερία στη φύση, με τον μαθητή του Διογένη, Ονησίκριτο, να αναδεικνύει ιστορικά αυτή τη βαθιά πνευματική συγγένεια.

Ο κυριότερος συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον Διογένη και την Ινδία ήταν ο Ονησίκριτος ο Αστυπαλαιεύς. 

Ο Ονησίκριτος ήταν μαθητής του Διογένη στην Αθήνα, ο οποίος αργότερα συμμετείχε στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου ως κυβερνήτης του βασιλικού πλοίου.
Όταν ο Αλέξανδρος έφτασε στα Τάξιλα της Ινδίας , έστειλε τον Ονησίκριτο να συνομιλήσει με τους Γυμνοσοφιστές. 

Στις καταγραφές του, ο Ονησίκριτος παρουσίασε τις διδασκαλίες των Ινδών ασκητών (όπως του Δάνδαμη) μέσα από το πρίσμα του ελληνικού Κυνισμού. Μάλιστα, οι ίδιοι οι Γυμνοσοφιστές, όταν άκουσαν για τον Σωκράτη, τον Πυθαγόρα και τον Διογένη, σχολίασαν ότι ήταν ευφυείς άνδρες, αλλά έσφαλαν επειδή σέβονταν υπερβολικά τους κοινωνικούς νόμους αντί για τη φύση

Όταν ο Αλέξανδρος έφτασε στην Ινδία , ήρθε σε επαφή με τους Γυμνοσοφιστές – Ινδούς ασκητές και φιλοσόφους που ζούσαν γυμνοί στο δάσος, περιφρονώντας τα υλικά αγαθά. Ο Πλούταρχος διασώζει έναν συναρπαστικό διάλογο, όπου ο Αλέξανδρος, για να τους δοκιμάσει, τους έθεσε 9 «γρίφους» με την απειλή του θανάτου αν απαντούσαν λάθος.

Οι απαντήσεις τους ήταν τόσο κοφτερές που ο Αλέξανδρος τους άφησε ελεύθερους και τους έδωσε δώρα:

• Αλέξανδρος: «Ποιοι είναι περισσότεροι, οι ζωντανοί ή οι νεκροί;»
  • Φιλόσοφος:

Ο «Πλούτος» του Αριστοφάνη.

 Ο «Πλούτος» είναι η τελευταία σωζόμενη κωμωδία του

Αριστοφάνη

. 

Παρουσιάστηκε  σε μια εποχή που η Αθήνα βίωνε σοβαρή οικονομική και κοινωνική κρίση μετά την ήττα της στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Το έργο αποτελεί ένα κομβικό σημείο στην ιστορία του θεάτρου, καθώς σηματοδοτεί το πέρασμα από την Αρχαία στη Μέση Αττική Κωμωδία, μειώνοντας τον ρόλο του Χορού και εστιάζοντας σε πιο οικουμενικά κοινωνικά θέματα παρά σε προσωπικές πολιτικές επιθέσεις.

Ο Χρεμύλος, ένας φτωχός αλλά έντιμος Αθηναίος γεωργός, είναι απογοητευμένος από την κοινωνική αδικία, καθώς βλέπει ότι οι άδικοι και οι απατεώνες πλουτίζουν, ενώ οι τίμιοι υποφέρουν. Επισκέπτεται το Μαντείο των Δελφών για να ρωτήσει αν πρέπει να αναθρέψει τον γιο του ως τίμιο πολίτη ή ως απατεώνα. 

Ο χρησμός του Απόλλωνα του λέει να ακολουθήσει τον πρώτο άνθρωπο που θα συναντήσει βγαίνοντας από τον ναό. Αυτός αποδεικνύεται ότι είναι ένας τυφλός και ρακένδυτος γέροντας, ο οποίος, μετά από πιέσεις του Χρεμύλου και του δούλου του, Καρίωνα, αποκαλύπτει ότι είναι ο θεός Πλούτος. Ο Πλούτος εξηγεί ότι ο Δίας τον τύφλωσε από ζήλια, ώστε να μην μπορεί να ξεχωρίζει τους δίκαιους από τους άδικους και να μοιράζει τα αγαθά τυχαία.

 Ο Χρεμύλος συλλαμβάνει ένα τολμηρό σχέδιο: να βοηθήσει τον Πλούτο να ξαναβρεί το φως του, ώστε να μοιράζει τον πλούτο δίκαια, μόνο στους καλούς και έντιμους ανθρώπους.

Καθώς ετοιμάζονται να μεταφέρουν τον θεό για θεραπεία στον ναό του Ασκληπιού, εμφανίζεται μια απρόσκλητη φιγούρα:

Στέντωρ- Διαπασών

    Η βρετανική εταιρεία Stentor Music Company συγκαταλέγεται στους κορυφαίους κατασκευαστές εγχόρδων οργάνων παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στον τομέα των βιολιών για μαθητές και αρχάριους, τα όργανά της (όπως τα μοντέλα Stentor Student I, Student II ή Conservatoire) αποτελούν το πρότυπο σε πολλές μουσικές σχολές. Χαρακτηρίζονται από κατασκευή από μασίφ ξύλο και εξαιρετική σχέση ποιότητας-τιμής. : 

Το όνομα της μάρκας βιολιών προέρχεται 

απευθείας από την ελληνική

ιστορία-μυθολογία.

 Ο Στέντωρ ήταν Έλληνας κήρυκας και πολεμιστής στον Τρωικό Πόλεμο. Σύμφωνα με την *Ιλιάδα* του Ομήρου, διέθετε φωνή τόσο ισχυρή, ώστε η έντασή της ισοδυναμούσε με εκείνη πενήντα ανδρών μαζί. Από το όνομά του προέρχεται και ο παγκόσμιως όρος «Stentor Voice» (που σημαίνει εξαιρετικά δυνατή, διαπεραστική φωνή).

 Όταν συνδυάζουμε τις έννοιες του διαπασών και του Στέντορα, γεφυρώνουμε τους κόσμους της αρχαίας επικής ποίησης και της μουσικής ακουστικής, για να

Ντροπή σας Έλληνες!

 

«Αἰδώς, Ἀργεῖοι!»

σημαίνει «Ντροπή σας, Αργείοι (Έλληνες)!».

Πρόκειται για μια παροιμιώδη φράση από την Ιλιάδα του Ομήρου, την οποία χρησιμοποιούσαν οι αρχηγοί των Ελλήνων (όπως ο Αγαμέμνονας, ο Αίας ή ο Στέντορας) για να αφυπνίσουν το φιλότιμο των πολεμιστών όταν εκείνοι δειλίαζαν ή υποχωρούσαν μπροστά στους Τρώες.

 «Ντροπή σας, Αργείοι, ελεεινοί, που είστε όμορφοι μόνο στην όψη! Ίλιάδα Ραψωδία Ε (στίχοι 784–787)
Όσο ερχόταν στον πόλεμο ο θείος Αχιλλέας,
οι Τρώες δεν έβγαιναν ποτέ έξω από τις πύλες τους,
γιατί έτρεμαν το βαρύ του δόρυ.
Και τώρα, μακριά από την πόλη τους, μάχονται πλάι στα δικά μας κούφια καράβια!»

«ΑΙΔΩΣ, ΑΡΓΕΙΟΙ…»

Με ζήλο στα σκολειά της προδοσίας του σάπιου αιώνα σέπεται η γενιά! Χαίρονται της σκλαβιάς την ξεγνοιασιά και τρέμουν του λαού την παρουσία.  Κι αν στα βουνά κράξ’ η τρομπέτα: