ΕΞΗΓΗΣΗ:
Πρόκειται για την πρώτη γραπτή αναφορά παγμοσμίως
Κι αν έρθουν χρόνια δίσεχτα, καταραμένα χρόνια κι αγάλια αγάλια αχάριστος ξεγελασμένος κόσμος σε σβήσει από το λατρεμό κι από τη θύμησή του, θα πέσεις, θα αποκοιμηθείς βαθιά, δε θα πεθάνεις. Γιατί είν’ οι θεοί αθάνατοι και Χάρο δε φοβούνται, ξεχάνονται, δε χάνονται, την πλάση πάντα ορίζουν, κι αν τους αρνιούνται οι άνθρωποι, πάντα θυμούντ’ εκείνοι. Ο ύμνος της Αθηνάς-Κωστής Παλαμάς (1859-1943)
Για την εμβάθυνση στην κατανόηση της λέξης θα πρέπει να προβούμε σε μία ανάπτυξη της ετυμολογίας της παράλληλα με την εξέταση της λέξης άτιμος προβαίνοντας σε μία συγκριτική ιστορική - ετυμολογική ανάλυση και των δύο.
Στις μέρες μας η λέξη φιλότιμο έχει την γνωστή ακαθόριστη σημασία που της αποδίδεται ενώ η λέξη άτιμος σήμερα αποτελεί την πιο βαριά βρισιά γενικής χρήσης, περιεκτική κάθε είδους απαξίωσης (κάποιος είναι άτιμος επειδή είναι ψεύτης, ή κλέφτης, ή καταχραστής, ή προδότης κλπ, κλπ...). Κατά
Ο Αριστοφάνης (περίπου 450–380 π.χ.χ.), ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της αττικής κωμωδίας, χρησιμοποίησε το θέατρο ως πολιτικό και φιλοσοφικό όργανο για να ασκήσει κριτική στους σοφιστές, στην παρακμή των παραδοσιακών αξιών και στον πόλεμο. Στις «Νεφέλες» διακωμώρισε τον Σωκράτη ως έναν τυπικό σοφιστή, ενώ στο «Συμπόσιο» (στο έργο του Πλάτωνα) διαμόρφωσε τον μύθο της συγγένειας των ψυχών.
Οι Νεφέλες είναι κωμωδία του Αριστοφάνη που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά
..γιατί μπορούσα την Γραφή να την διαβάσω...:
«Εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν
καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν. Καὶ εἰ ἡ δεξιά σου χεὶρ σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὴν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν».
Σαν ήμουν στον καιρό της νιότης μου, είχαν πει πως σε κάποια πολιτεία ζούσαν όλοι οι άνθρωποι, μ’ οδηγήτρες τους τις Γραφές. Και είπα: «Θ’ αναζητήσω αυτή την πόλη, να χαρώ την ευλογία της». Κι ήταν μακριά πολύ.