Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026

Ο Χρησμός του Μαντείου των Δελφών για τον στρατηγό Μιλτιάδη

 H «Ύβρις» (η παραβίαση του ιερού ασύλου) έφερε τη "Νέμεση".
Η Δήμητρα Θεσμοφόρος είναι η θεά της γεωργίας και των θεσμών, το ιερό της οποίας στην Πάρο (Θεσμοφόριο) συνδέεται ιστορικά με τον Αθηναίο στρατηγό Μιλτιάδη.
Η Εκστρατεία: Το 489 π.x.x., ο Μιλτιάδης —ο στρατηγός που οδήγησε τους Αθηναίους στη νίκη στον Μαραθώνα— πολιόρκησε την Πάρο αξιώνοντας 100 τάλαντα.
Το Περιστατικό:
Σύμφωνα με τα Ιστορικά του Ηροδότου, κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Πάρου, ο Μιλτιάδης επιχείρησε να εισβάλει κρυφά στο Θεσμοφόριο (το ιερό της Δήμητρας) που ήταν μόνο για γυναίκες. Καθώς πλησίαζε το μέγαρο για να αποσπάσει κάποιο από τα «ακίνητα» (ιερά αντικείμενα που απαγορευόταν να μετακινηθούν), τον κυρίευσε ξαφνικός τρόμος και ρίγος («φρίκης αὐτὸν ὑπελθούσης»). Προσπαθώντας να διαφύγει πανικόβλητος από τον ίδιο δρόμο, πήδηξε ξανά τον τοίχο, με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρό κάταγμα ή εξάρθρωση στον μηρό ή στο γόνατο.

Η «Θεία Δίκη» και το Άδοξο Τέλος:


Η καταδίκη στην Αθήνα: Οι Αθηναίοι τον δίκασαν για «απάτη του δήμου». Λόγω της κατάστασής του, μεταφέρθηκε στη δίκη πάνω σε κρεβάτι. Αν και γλίτωσε τη θανατική ποινή λόγω της προσφοράς του στον Μαραθώνα, του επιβλήθηκε τεράστιο πρόστιμο 50 ταλάντων. Πέθανε λίγο μετά στη φυλακή από τη γάγγραινα, από το τραύμα στην Πάρο, αποδεικνύοντας πώς η «Ύβρις» (η παραβίαση του ιερού ασύλου) έφερε τη "Νέμεση".

Η Συνάντηση του Μιλτιάδη με την Τιμώ και η Ιεροσυλία
Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, μια αιχμάλωτη Παριανή γυναίκα, η Τιμώ, η οποία ήταν υποιέρεια των «χθόνιων θεοτήτων» (της Δήμητρας και της Περσεφόνης), πλησίασε κρυφά τον Μιλτιάδη. 
  • Η συμβουλή: Του είπε πως αν ήθελε οπωσδήποτε να κυριεύσει την πόλη, έπρεπε να κάνει κάτι που η ίδια του υπέδειξε. 
  • Η ιεροσυλία: Ο Μιλτιάδης πήγε στον λόφο μπροστά από την πόλη και πήδηξε τον φράχτη του ιερού της Δήμητρας Θεσμοφόρου, καθώς οι πόρτες ήταν κλειστές. Το ιερό αυτό ήταν άβατο για τους άνδρες και οι τελετές (Θεσμοφόρια) ήταν αυστηρά απόρρητες. [
  • Ο τραυματισμός: Μόλις πλησίασε το εσωτερικό άδυτο, τον κατέλαβε ξαφνικός τρόμος (θεϊκό σημάδι). Προσπαθώντας να πηδήξει ξανά τον φράχτη για να βγει έξω, εξάρθρωσε τον μηρό του ή έσπασε το γόνατό του. Η πολιορκία λύθηκε αμέσως και ο στρατηγός επέστρεψε βαριά τραυματισμένος στην Αθήνα. 
Ο Χρησμός του Μαντείου των Δελφών
Όταν οι Παριανοί έμαθαν ότι η Τιμώ είχε καθοδηγήσει τον εχθρό (τον Μιλτιάδη) και του είχε αποκαλύψει μυστικά που απαγορευόταν να γνωρίζει άνδρας, ήθελαν να τη θανατώσουν για προδοσία. Έστειλαν λοιπόν θεωρούς (απεσταλμένους) στο Μαντείο των Δελφών για να ρωτήσουν την Πυθία αν έπρεπε να την εκτελέσουν. 
Η Πυθία εξέδωσε έναν καθοριστικό χρησμό:
  • Απαγόρευσε τη θανάτωση της Τιμούς.
  • Δήλωσε ότι δεν έφταιγε η Τιμώ, αλλά η ίδια η μοίρα (ή η θεία δίκη) είχε ορίσει ότι ο Μιλτιάδης έπρεπε να έχει κακό τέλος.
  • Η Τιμώ εμφανίστηκε στον Μιλτιάδη απλώς ως ένα «φάντασμα» ή όργανο ( κακός οδηγός) για να τον παρασύρει στην καταστροφή του. 
Το Τέλος του Μιλτιάδη
Ο χρησμός επιβεβαιώθηκε γρήγορα. Στην Αθήνα, ο Μιλτιάδης κατηγορήθηκε από τον Ξάνθιππο (πατέρα του Περικλή) για «απάτη εις βάρος του δήμου». Λόγω της γάγγραινας στο πληγωμένο του πόδι, δεν μπορούσε ούτε να υπερασπιστεί τον εαυτό του στη δίκη και μεταφέρθηκε σε φορείο. Καταδικάστηκε σε τεράστιο πρόστιμο 50 ταλάντων, οδηγήθηκε στη φυλακή και πέθανε εκεί από τη μόλυνση της πληγής του στην Πάρο.

Δεν υπάρχουν σχόλια: