Οι 300 Σπαρτιάτες και τα 300 δολάρια

 

ΓΙΑ ΜΙΑ ΧΟΥΦΤΑ ΔΟΛΑΡΙΑ:

Το επιβλητικό άγαλμα του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες ανεγέρθηκε το 1955. Η ολοκλήρωσή του κατέστη δυνατή χάρη στη γενναιοδωρία 300 Ελλήνων ομογενών της Αμερικής (κυρίως από τη Σπάρτη), οι οποίοι προσέφεραν 300 δολάρια ο καθένας μετά τον θάνατο του αρχικού χορηγού, Δουσμάνη.

Η ιστορία πίσω από το μνημείο περιλαμβάνει τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία:

Η συνεισφορά των ομογενών:

Ο ομογενής Σπαρτιάτης Δουσμάνης είχε ξεκινήσει τη διαδικασία πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά τη λήξη του, ο γλύπτης Βάσος Φαληρέας ολοκλήρωσε το έργο, αλλά ο χορηγός είχε πεθάνει. Τότε ανέλαβαν οι 300 ομογενείς (κυρίως από Σπάρτη) για να καλυφθεί το ποσό.

Η τοποθεσία:

Το μνημείο βρίσκεται στην περιοχή των Θερμοπυλών, στο σημείο όπου λέγεται ότι ο Λεωνίδας και οι 300 Σπαρτιάτες έδωσαν την ιστορική μάχη το 480 π.χ.χ. (δεν ήταν ακριβώς εκεί).*

Οι επιγραφές:

Κάτω από το χάλκινο άγαλμα αναγράφεται η ιστορική φράση «Μολών λαβέ». Σε πλαϊνές μαρμάρινες πλάκες αναφέρονται τα ονόματα των χορηγών (όχι των Θερμοπυλομάχων), συμπεριλαμβανομένων των 300 Σπαρτιατών της Αμερικής. Αυτοί οι δωρητές συνέβαλαν ο καθένας από $300 μέσω της οργάνωσης ΑΧΕΠΑ (AHEPA). Έλαβαν τιμητικά τον τίτλο των «Ιπποτών των Θερμοπυλών» (δεν ήταν Μασόνοι, πρόκειται μόνο για τιμητικό τίτλο) και ζήτησαν να γραφτούν τα ονόματά τους πάνω στο μνημείο.

Η περιπέτεια στα αποκαλυπτήρια:

Στα επίσημα αποκαλυπτήρια που έγιναν στις 30 Ιουνίου 1955 από τον Βασιλιά Παύλο, το άγαλμα δεν είχε προλάβει να ετοιμαστεί και στη θέση του είχε τοποθετηθεί ένα προσωρινό, γύψινο αντίγραφο!

*Η αντίδραση της Εκκλησίας:

Επειδή το άγαλμα απεικονιζόταν γυμνό, ο τότε Μητροπολίτης της περιοχής αντέδρασε έντονα στην κατασκευή και την τοποθέτησή του, και έτσι τοποθετήθηκε εκτός πόλεως το μνημείο.