Η σύγκριση των
ιππικών αγωνισμάτων
της Αρχαίας Ολυμπίας με τη Formula 1
αποτελεί μια εξαιρετικά εύστοχη αναλογία, καθώς oι αρχαίες αρματοδρομίες και ιπποδρομίες ήταν το αντίστοιχο της Formula 1 για τον αρχαίο κόσμο.
Ήταν το πιο ακριβό, θεαματικό, επικίνδυνο και αριστοκρατικό άθλημα των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων, συγκεντρώνοντας την ελίτ της εποχής.
Οι ομοιότητες που δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό τους ως «Formula 1 της αρχαιότητας» περιλαμβάνουν:
1. Οι Ιδιοκτήτες (Constructors) έπαιρναν τη δόξα
Ακριβώς όπως στη Formula 1 οι ομάδες (π.χ. Ferrari, McLaren) επενδύουν τεράστια ποσά, έτσι και στην Αρχαία Ολυμπία το στεφάνι του νικητή (κότινο) το έπαιρνε ο ιδιοκτήτης των αλόγων (ιπποτρόφος) και όχι ο ηνίοχος (ο οδηγός). Αυτό επέτρεψε ακόμη και σε γυναίκες να στεφανωθούν Ολυμπιονίκες χωρίς να αγωνιστούν οι ίδιες, με πιο διάσημη τη Κυνίσκα από τη Σπάρτη.
Ο Νέρων ήταν ο ιδιοκτήτης του άρματος και ηνίοχος, αλλά αποτελεί μια απόλυτη εξαίρεση στον χρυσό κανόνα των αγώνων.
Στην Αρχαία Ολυμπία, ο ιδιοκτήτης (που έπαιρνε τη δόξα και το στεφάνι) σχεδόν ποτέ δεν οδηγούσε ο ίδιος το άρμα. Προσλάμβανε επαγγελματίες ηνιόχους, καθώς το ρίσκο του θανάτου ήταν τεράστιο. Ο ελληνόψυχος Νέρων πήρε το ρίσκο του θανάτου. Ενώ το κανονικό αγώνισμα (τέθριππον) γινόταν με 4 άλογα, ο Νέρων εμφανίστηκε με ένα υπερβολικό άρμα 10 αλόγων, το οποίο ήταν αδύνατο να ελεγχθεί.Στην αρματοδρομία, αποφάσισε να αγωνιστεί ο ίδιος. Κατά τη διάρκεια της κούρσας, έχασε εντελώς τον έλεγχο, έπεσε από το άρμα και παραλίγο να ποδοπατηθεί.
2. Υψηλό Κόστος και Επίδειξη Πλούτου
Η συντήρηση στάβλων, η αγορά κορυφαίων αλόγων και η κατασκευή ελαφριών, γρήγορων αρμάτων απαιτούσαν τεράστια περιουσία. Βασιλείς, τύραννοι (όπως ο Ιέρων των Συρακουσών) και πάμπλουτοι πολιτικοί (όπως ο Αλκιβιάδης της Αθήνας) χρησιμοποιούσαν τον Ιππόδρομο της Αρχαίας Ολυμπίας ως πεδίο επίδειξης ισχύος και κοινωνικής προβολής.
3. Η Στροφή του «Θανάτου» (Νύσσα)
Αν η Formula 1 έχει τη διάσημη στροφή Eau Rouge στο Spa, ο αρχαίος ιππόδρομος είχε τη Νύσσα (το σημείο στροφής). Εκεί γίνονταν τα περισσότερα ατυχήματα (καταστροφές αρμάτων, συγκρούσεις), καθώς έως και 40 άρματα προσπαθούσαν να στρίψουν ταυτόχρονα παίρνοντας την εσωτερική γραμμή. Κοντά στη στροφή υπήρχε ο «Ταράξιππος», ένας βωμός που προκαλούσε τρόμο στα άλογα.
Ο Ταράξιππος (από τις λέξεις τάραξις + ίππος, δηλαδή «αυτός που τρομάζει τα άλογα») ήταν ένας φανταστικός δαίμονας ή φάντασμα που στοίχειωνε τους ιπποδρόμους της αρχαιότητας. Ήταν ο απόλυτος φόβος και τρόμος των ηνιόχων, καθώς αποτελούσε την «επίσημη» εξήγηση για τα φρικτά ατυχήματα έλεγαν ότι εκεί ήταν θαμμένος ο Μυρτίλος (ο ηνίοχος που βοήθησε τον Πέλοπα να νικήσει τον Οινόμαο πειράζοντας τους άξονες του άρματός του) και το πνεύμα του ζητούσε εκδίκηση
Στην Αρχαία Ολυμπία, ο Ταράξιππος Ολύμπιος δεν ήταν ένα ορατό τέρας, αλλά μια μεταφυσική ενέργεια.
Πώς λειτουργούσε και τι προκαλούσε
Στο ένα από τα δύο πέταλα του ιπποδρόμου, ακριβώς πάνω στη στροφή (τη νύσσα), υπήρχε ένας κυκλικός βωμός από ανάχωμα. Καθώς τα άλογα έφταναν σε εκείνο το σημείο, καταλαμβάνονταν ξαφνικά από έναν παράλογο και βίαιο πανικό χωρίς εμφανή αιτία.
Τα ζώα αφηνίαζαν, ορμούσαν το ένα πάνω στο άλλο, τα άρματα συγκρούονταν και διαλύονταν, και οι οδηγοί τραυματίζονταν ή έχαναν τη ζωή τους.
Για να γλιτώσουν από την οργή του, οι ηνίοχοι πριν από τους αγώνες πρόσφεραν ειδικές θυσίες και προσευχές στον βωμό του, ζητώντας του να τους λυπηθεί και να δείξει επιείκεια.
4. Προηγμένη Τεχνολογία Εκκίνησης (Η «Iππάφεση»)
Για να υπάρχει δικαιοσύνη στην εκκίνηση, ο μηχανικός Κλεοίτας εφηύρε ένα περίπλοκο σύστημα, την ιππάφεση. Ήταν ένας μηχανισμός σε σχήμα εμβόλου (τριγώνου) όπου οι πύλες άνοιγαν σταδιακά από πίσω προς τα εμπρός με σχοινιά. Έτσι, όταν όλα τα άρματα έφταναν στην ίδια ευθεία, απελευθερώνονταν ταυτόχρονα, όπως ακριβώς σβήνουν τα κόκκινα φώτα στα σημερινά Pit Lanes.
Τα Κύρια Αγωνίσματα (Κατηγορίες)
- Τέθριππον: Άρμα με 4 άλογα – η «μεγάλη κατηγορία»
- Συνωρίς: Άρμα με 2 άλογα.
- Κέλης: Ιπποδρομία με αναβάτη (χωρίς σέλα ή αναβολείς, καθιστώντας το εξαιρετικά επικίνδυνο)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου