Κι αν έρθουν χρόνια δίσεχτα, καταραμένα χρόνια κι αγάλια αγάλια αχάριστος ξεγελασμένος κόσμος σε σβήσει από το λατρεμό κι από τη θύμησή του, θα πέσεις, θα αποκοιμηθείς βαθιά, δε θα πεθάνεις. Γιατί είν’ οι θεοί αθάνατοι και Χάρο δε φοβούνται, ξεχάνονται, δε χάνονται, την πλάση πάντα ορίζουν, κι αν τους αρνιούνται οι άνθρωποι, πάντα θυμούντ’ εκείνοι. Ο ύμνος της Αθηνάς-Κωστής Παλαμάς (1859-1943)
Η μεγαλύτερη ειρωνεία εντοπίζεται σε ένα συγκεκριμένο αρχαιολογικό εύρημα, γνωστό ως
Πάπυρος Golenischev
(ή Αλεξανδρινό Παγκόσμιο Χρονικόν, ), ο οποίος χρονολογείται από τον 5ο αιώνα μ.χ.χ.
Το παράδοξο: Ο Πατριάρχης Θεόφιλος οδήγησε τον χριστιανικό όχλο στην ισοπέδωση του Σεραπείου (391), με αποτέλεσμα να χαθούν και να καούν χιλιάδες πολύτιμοι πάπυροι της Θυγατρικής Βιβλιοθήκης της Άλεξάνδρειας.
Η ειρωνεία: Η μοναδική σύγχρονη οπτική μαρτυρία (σκίτσο) που έχουμε για αυτή την καταστροφή έχει διασωθεί πάνω σε ένα κομμάτι παπύρου! Το ίδιο το υλικό που καταδικάστηκε σε αφανισμό από τις πράξεις του Θεόφιλου, έγινε το μέσο που διέσωσε τη μορφή του στην Ιστορία, δείχνοντάς τον να στέκεται θριαμβευτής πάνω από τα ερείπια του ναού.
Το Σεραπείο της Αλεξάνδρειας ήταν ο πιο λαμπρός και ξακουστός ναός του θεού στον αρχαίο κόσμο.
Ο γερμανικός Τύπος γράφει για τις προεκτάσεις της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ στην παγκόσμια πολιτική.
Η γερμανική tageszeitungπροβαίνει σε έναν ενδιαφέρον
παραλληλισμό μεταξύ του τρέχοντος ζητήματος στα Στενά του Ορμούζ και της
κρίσης του Σουέζ το 1956.
«Η κρίση του Σουέζ αποδείχθηκε σημείο καμπής για την παγκόσμια
πολιτική. Ήταν το καρφί στο φέρετρο του βρετανικού και γαλλικού
ιμπεριαλισμού. […] Σήμερα η δυναμική του πολέμου στο Ιράν, που
περιστρέφεται κυρίως γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με την κρίση του Σουέζ.
Η φράση «τῷ κρατίστῳ» είναι αρχαία ελληνική, δοτική ενικού του επιθέτου «κράτιστος» (υπερθετικός βαθμός του αγαθός/αγαθός/λῷστος).
Το επίθετο ἀγαθός (αρχαία ελληνικά) έχει ανώμαλα παραθετικά. Ο υπερθετικός βαθμός του εμφανίζεται με διάφορους τύπους, με επικρατέστερους τους ἄριστος (σχετικός υπερθετικός) και βέλτιστος (σχετικός υπερθετικός).
Έχει λεχθεί, κάπου ανάμεσα στη σφαίρα της πραγματικότητας και του
θρύλου, πως όταν ζητήθηκε από τον Αλέξανδρο στο νεκροκρέβατό του να
υποδείξει τον διάδοχό του, η απάντησή του ήταν «τω κρατίστω».
Ο Δεινοκράτης ήταν αρχιτέκτονας και πολεοδόμος και αποτελούσε τον τεχνικό σύμβουλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αφού τον ακολουθούσε στις αποστολές του. Υπάρχουν αναφορές γι’ αυτόν από πολλούς συγγραφείς και επιστήμονες κατά τα αρχαία χρόνια, όπως ο Πλούταρχος, ο Marcus Vitruvius κ.α. Ο Δεινοκράτης είναι ιδιαίτερα γνωστός για τη δημιουργία του πολεοδομικού σχεδίου της Αλεξάνδρειας καθώς και για τη συμμετοχή του στο σχεδιασμό τουναού της Αρτέμιδος στην Έφεσο*, ενός από τα 7 θαύματα του κόσμου.
Δεινοκράτηςο πολεοδόμοςτης Αλεξάνδρειας
Το 332-331 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος ανέθεσε στον Δεινοκράτη να δημιουργήσει την τοπογραφική και πολεοδομική διάρθρωση της νέας -τότε– πόλης τηςΑλεξάνδρειας. Η Αλεξάνδρεια ιδρύθηκε στο δυτικό στόμιο του Δέλτα του Νείλου (332/331 π.Χ.), στον Ελληνικό εμπορικό οικισμό Κάνωπο και απέναντι από τη νησίδα που ονομαζόταν Φάρος. Τα όρια της πόλης καθόρισε ο ίδιος ο Αλέξανδρος, το πολεοδομικό σχέδιο εκπόνησε ο Δεινοκράτης και την εκτέλεση του έργου ανέλαβε ο Κλεομένης (μηχανικός από τη Ναύκρατη του Δέλτα). Η πόλη σχεδιάστηκε με ένα σύνηθες «τύπο καννάβου» και αποτέλεσε πρότυπο για πολλές άλλες πόλεις της Ανατολής. Ο Δεινοκράτης συνεργάστηκε στενά με τον περίφημο μηχανικό Κράτη**, ο οποίος ήταν υδραυλικός μηχανικός, επιβλέπων και σχεδιαστής ενός εξαιρετικού συστήματος ύδρευσης και αποχέτευσης της πόλης του Μ. Αλεξάνδρου. Ο Δεινοκράτης συνεργάστηκε ακόμα με άλλους μηχανικούς της εποχής του, στη δημιουργία του ναού των Δελφών, της Δήλου και άλλων Ελληνικών πόλεων. Επίσης, το όνομα του συνδέεται και με μια μελέτη μετατροπής του Όρος Άθως. Τέλος, έργο και δημιουργία του είναι και ο επιτάφιοςτύμβος του Ηφαιστίωνα, ένα κολοσσιαίο μνημείο έξι ορόφων στην Βαβυλώνα από ωμόλιθους πλάτους 180μ., με διάφορες χρυσές διακοσμήσεις στους ορόφους.
*Ο ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο
Ο ναός υπήρξε από τους μεγαλύτερους του κλασικού κόσμου, πολύ μεγαλύτερος από τον Παρθενώνα που χτίστηκε αργότερα στην Αθήνα. Η βάση των θεμελίων του είχε μήκος 131 μέτρα και πλάτος 79 μ., και 120 μαρμάρινοι κίονες υποστήριζαν το κύριο τμήμα του ναού. Κάθε κίονας είχε ύψος 20 μέτρα. Όταν το 356 π.Χ. ο ναός καταστράφηκε από πυρκαγιά., την ημέρα της καταστροφής του ναού, γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος. Αργότερα, ο Μ. Αλέξανδρος επισκέφτηκε την Έφεσο και έδωσε διαταγή να οικοδομηθεί και πάλι ο ναός, στην ίδια θέση, με συμμετοχή του Δεινοκράτη στο σχεδιασμό του.
Αυτό τον ναό είδε ο Αντίπατρος, ο εμπνευστής της λίστας με τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου, και αναφέρει ότι μεγαλείο του ναού της Αρτέμιδος υπερβαίνει κάθε άλλο από τα υπόλοιπα.
**Κράτης: περίφημος μηχανικός από τη Χαλκίδα. Έζησε την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου. Έργο του ήταν οι υπόγειες σήραγγες για μερική αποξήρανση της Κωπαϊδας, μέσω των οποίων το νερό της λίμνης διοχετεύονταν στον Ευβοϊκό κόλπο. Αυτές τις σήραγγες βρήκε η εταιρία που ανέλαβε την αποξήρανση της Κωπαϊδας τον προηγούμενο αιώνα. Ο Κράτης κατασκεύασε και στην Αθήνα περιφερειακή τάφρο για την αποχέτευση των νερών.
Η λεγόμενη μεγάλη πυραμίδα του Χέοπα στην Αίγυπτο, ενδέχεται να διαθέτειδύο μυστικές, μέχρι σήμερα, αίθουσες στο εσωτερικό της, αποκαλύπτει ο γάλλος αρχιτέκτονας Ζαν Πιερ Ουντέν, γνωστός για τις θεωρίες του για το πώς κατασκευάστηκαν οι πυραμίδες .
Ο γάλλος αρχιτέκτονας σε συνεργασία με τον αμερικανό αιγυπτιολόγο Μπόμπ Μπρίερ παρουσίασαν, σε συνέντευξη Τύπου, μια τρισδιάστατη απεικόνιση των σταδίων κατασκευής της Πυραμίδας, όπου φαίνεται πώς μετακινούνταν και πώς έμπαιναν στη θέση τους οι τεράστιοι ογκόλιθοι.
"Είμαι πεισμένος ότι υπάρχουν δύο μυστικές αίθουσες στην 'καρδιά' της πυραμίδας, στις οποίες υπάρχουν και έπιπλα, τα οποία θα χρησίμευαν στη μεταθανάτια ζωή του Φαραώ. Αυτό που θέλω είναι να βρούμε τις αίθουσες"
τόνισε ο γάλλος αρχιτέκτονας.
Έπειτα από έρευνες οκτώ ετών, ο Ζαν Πιερ Ουντέν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πυραμίδα κτίστηκε από μέσα προς τα έξω. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι έσερναν τους ογκολίθους επάνω σε μια καμπύλη, εσωτερική ράμπα η οποία σχημάτιζε σπειροειδή σήραγγα με το εξωτερικό τοίχωμα.
Μέχρι σήμερα μόνο εικασίες υπάρχουν για τον τρόπο κατασκευής της μεγάλης πυραμίδας του Χέοπος. Το ερώτημα είναι πώς κατάφεραν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι να μεταφέρουν και να τοποθετήσουν με ακρίβεια χιλιοστού τους ογκολίθους που αποτελούν τα δομικά στοιχεία του φαραωνικού τάφου, αφού στην εποχή τους δεν υπήρχαν ούτε μεταλλικά εργαλεία, ούτε τροχοί, ούτε τροχαλίες.
Η διερεύνηση με θερμική απεικόνιση στο εσωτερικό της πυραμίδας πρόκειται όμως λόγω ταραχών –εάν ποτέ δοθεί η άδεια από το Τμήμα Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου- να καθυστερήσει.
Αγγεία της ελληνορωμαϊκής περιόδου που φέρουν επιγραφές, οι οποίες αποσαφηνίζουν τις θρησκευτικές πρακτικές της εποχής, ανακαλύφθηκαν περίπου 80 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Καΐρου από Ιταλούς αρχαιολόγους, ανακοίνωσε σήμερα η αιγυπτιακή υπηρεσία αρχαιοτήτων.
Η αρχαιολογική αποστολή βρήκε 150 κομμάτια πήλινων αγγείων, ή άλλως όστρακα, σε περιοχή που βρίσκεται δύο χιλιόμετρα βόρεια της λίμνης Καρούν στην όαση Φαγιούμ, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων (CSA).
Τα όστρακα αυτά φέρουν επιγραφές στη δημοτική γραφή - μια μορφή απλουστευμένων ιερογλυφικών - η οποία χρησιμοποιήθηκε κατά τις τελευταίες φαραωνικές δυναστείες στην Αίγυπτο έως την αρχή της ρωμαϊκής εποχής. Τα όστρακα αυτά κρίνονται ως ιδιαιτέρως χρήσιμα για να αποσαφηνιστούν οι θρησκευτικές πρακτικές, όπως και πτυχές από τη ζωή των κατοίκων της Αιγύπτου κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο, υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.
Σαν σήμερα ο βρετανός αρχαιολόγος Χάουαρντ Κάρτερ εισέρχεται στον τάφο του Τουταγχαμών στην Αίγυπτο.
Ο Τουταγχαμών, σήμερα, είναι αναμφισβήτητα ο πιο γνωστός Φαραώ της Αιγύπτου. Ωστόσο, πριν από την ανακάλυψη του τάφου του στην Κοιλάδα των Βασιλέων δεν ήταν παρά μόνο μια μικρή μορφή της 18ης Δυναστείας.
Γεννήθηκε γύρω στο 1347 π.Χ. και πέθανε ξαφνικά, σε ηλικία 18 ετών. Τα αίτια του θανάτου του δεν είναι ξεκάθαρα. Μία κρανιοεγκεφαλική κάκωση, που εντοπίστηκε κατά την εξέταση της μούμιας με Ακτίνες Χ, μαρτυρά ότι ο θάνατός του ήταν βίαιος, αλλά κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν επρόκειτο για δολοφονική επίθεση ή ατύχημα.
Ο τάφος του ανακαλύφθηκε στις 4 Νοεμβρίου του 1922 από τον βρετανό αρχαιολόγο Χάουαρντ Κάρτερ και η σαρκοφάγος ανοίχτηκε στις 16 Φεβρουαρίου του 1923. Ήταν ο πρώτος βασιλικός τάφος που βρέθηκε ασύλητος, γεγονός που αποδίδεται από πολλούς στο θρύλο της κατάρας που τον συνόδευε. Ο Κάρτερ, ως επιστήμονας, τον απέρριψε από την πρώτη στιγμή.
Πιθανολογείται ότι οι ρίζες αυτού του θρύλου βρίσκονται σ' ένα μυθιστόρημα, το «Χαμένος στην πυραμίδα: Η κατάρα της μούμιας», που γράφτηκε από τη Λουίζα Μέι Άλκοτ το 1896. Ως θεωρία τροφοδοτήθηκε από δημοσιεύματα της εποχής, τα οποία επικεντρώθηκαν στους θανάτους ανθρώπων που εμπλέχτηκαν στις ανασκαφές, όπως ο Λόρδος Κάρναρβον που χρηματοδότησε την αποστολή.
Ωστόσο, μία έρευνα του επιδημιολόγου Μαρκ Νέλσον, του πανεπιστημίου Μόνας της Αυστραλίας, αποφαίνεται ότι βάση στατιστικών δεν υπάρχει τίποτα τα αξιοσημείωτο, που να στηρίζει αυτό το θρύλο. Από τους 24 ανθρώπους που εκτέθηκαν στην υποτιθέμενη κατάρα πέθαναν μόνο οι έξι, πολύ λιγότεροι δηλαδή από τους επιζήσαντες. Εξάλλου, κανείς από αυτούς που απεβίωσαν δεν ήταν κάτω των 70 ετών, επομένως ο θάνατός τους δεν μπορεί να θεωρηθεί πρόωρος.
Μήπως όμως ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή είναι αυτός που συμβάλει σημαντικά στην αρχαιολογία (!) στην ανεύρεση του τάφου του Τουταγχαμών (και στην κατασκευή του φράγματος Ασουάν); Δυστυχώς η συνεισφορά του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή στην παγκόσμια επιστήμη (στην οποία ανήκει και η αρχαιολογία) παραμένει στο μεγαλύτερο μέρος της άγνωστη στην ίδια του την πατρίδα.
Η ταινία αυτή είναι αφιερωμένη στους Αιγυπτιώτες Έλληνες που έζησαν και δημιούργησαν στην Αίγυπτο μία παροικία πνευματικά και οικονομικά ανθηρή, διατηρώντας πάντοτε τον ελληνικό της χαρακτήρα. Η πνευματική ζωή, η εκπαίδευση, το θέατρο, η ευεργεσία, η επιχειρηματική δραστηριότητα και η διαρροή αποτελούν τις βασικές ενότητες της ταινίας, που επιχειρεί να μας μεταφέρει στην Αίγυπτο των Ελλήνων του 19ου-20ου αιώνα.
*Μπορείτε, πλέον, να διαβάσετε ΟΛΑ τα ποιήματα του Καβάφη εδώ...
Η αλήθεια είναι ότι η αρχαία Αίγυπτος είχε μια προεξέχουσα θέση στο φαντασιακό σύμπαν του καλλιτέχνη: το βιντεοκλίπ του RemembertheTime διαδραματίζεται στην αρχαία Αίγυπτο, ενώ φημολογείται ότι ο ίδιος ήταν κάτοχος μιας μούμιας που βρισκόταν στο ιδιωτικό του μουσείο. Είναι όμως αυτά αρκετά για να πει κανείς ότι ο Τζάκσον πλασάρεται στο κοινό του ως ο σύγχρονος Ώρος; Δύσκολο να πει κανείς, καθώς στον κόσμο του συνυπήρχαν «θετικά» μηνύματα εμπνευσμένα από διάφορους πολιτισμούς και θρησκείες. Μια εξήγηση όμως, που παρουσιάζεται στο βιβλίο της Dalmazzo είναι ότι ο Τζάκσον και ο κύκλος του είχαν επιλέξει τις πιο επιτυχημένες παγκόσμιες και διαχρονικές συμβολικές εικόνες για να επηρεάσουν το συλλογικό υποσυνείδητο...
Τα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης με φόντο το σύγχρονο θέρετρο
Η αρχαία Λεύκασπις έρχεται στο φως
Μία αρχαία ελληνική πόλη, θαμμένη για αιώνες στη γη, αποκαλύπτεται σταδιακά στα παράλια της Αιγύπτου. Πρόκειται για τη Λεύκασπι, πόλη - λιμάνι που άκμασε πριν από 2.200 χρόνια και που στη συνέχεια, το 4ο αιώνα μ.Χ., καταστράφηκε από τσουνάμι.
Τα τελευταία χρόνια στη θέση της αρχαίας πόλης υψώνεται το σύγχρονο παραθαλάσσιο θέρετρο «Μαρίνα», ένας οικισμός γεμάτος πανύψηλα τουριστικά συγκροτήματα.
Τώρα, 25 χρόνια αφότου ήρθαν στο φως τα πρώτα ευρήματα που μαρτυρούσαν την ύπαρξη της αρχαίας πόλης, οι αρχές της Αιγύπτου σχεδιάζουν να ανοίξουν στο κοινό το νεκροταφείο, τις επαύλεις, τα δημόσια κτίρια και τους δρόμους της. Θεωρούν μάλιστα ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι πρόκειται για σπάνια δείγματα των κλασικών χρόνων σε μία χώρα που είναι γνωστή παγκοσμίως για τις πυραμίδες και τους φαραωνικούς ναούς της.
«Οι επισκέπτες θα μπορούν να κατανοήσουν πώς ζούσαν οι άνθρωποι εκείνη την εποχή, πώς έφτιαχναν τους τάφους τους, πώς ζούσαν στις επαύλεις, πώς συναλλάσσονταν στην αγορά»,
εξήγησε ο Αχμέντ Αμίν, τοπικός εκπρόσωπος της υπηρεσίας αρχαιοτήτων της Αιγύπτου.
Οι κινέζικοι εκσκαφείς
Η ύπαρξη της αρχαίας πόλης Λεύκασπις διαπιστώθηκε το 1986, όταν Κινέζοι μηχανικοί άρχισαν να σκάβουν στα παράλια της Αιγύπτου για να φτιάξουν ένα νέο παραθεριστικό κέντρο. Τότε τα μηχανήματά τους έπεσαν πάνω στους αρχαίους τάφους και τα απομεινάρια των κατοικιών του 2ου αιώνα π.Χ. Γύρω στα 800 στρέμματα διατηρήθηκαν για περαιτέρω αρχαιολογική έρευνα, ενώ την υπόλοιπη περιοχή «κατάπιε» το τεράστιο οικιστικό πρότζεκτ, στο οποίο περνούν τα καλοκαίρια τους οι ευκατάστατοι Αιγύπτιοι.
Στις αρχές της δεκαετίας του '90 έκανε έρευνες στην τοποθεσία ομάδα Πολωνών αρχαιολόγων. Σταδιακά ήρθαν στο φως τα ίχνη της κατοίκησης της σπουδαίας πόλης, που στην εποχή της ακμής της έφτανε τους 15.000 κατοίκους, ενώ εξήγαγε σιτηρά, κρασί και λάδι στην υπόλοιπη Μεσόγειο. Ιδιαίτερους δεσμούς είχε η πόλη με την Κρήτη, που βρίσκεται σε απόσταση μόλις 480 χιλιομέτρων. Μεταξύ άλλων, αποκαλύφθηκαν διώροφες κατοικίες, ένα περίπλοκο σύστημα δρόμων, καθώς κι ένα εξελιγμένο σύστημα αποχέτευσης, ενδεικτικά του υψηλού βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της πόλης. Σε κάποια σημεία διασώζονται κίονες που φτάνουν ώς τα δύο μέτρα.
Σεισμός που έπληξε και την Κρήτη το 356 μ.Χ. θεωρείται ότι προκάλεσε τσουνάμι που έπνιξε τη Λεύκασπι και προκάλεσε μεγάλες καταστροφές και στη γειτονική Αλεξάνδρεια.
Σήμερα η αιγυπτιακή κυβέρνηση στρέφεται στην αξιοποίηση του σημαντικού αρχαιολογικού χώρου, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της να ζωντανέψει το κλασικό παρελθόν της χώρας αλλά και να τονώσει το ενδιαφέρον των τουριστών κατά τη χειμερινή περίοδο. Πηγή ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Η ανακάλυψη της κοιλάδας με τις χρυσές μούμιες στην όαση Bahariya
Μια παρέλαση από μούμιες ανακαλύφθηκε σχετικά πρόσφατα από μια αιγυπτιακή ομάδα στην όαση Bahariya, περίπου 380 χλμ δυτικά των πυραμίδων. Τέσσερις τάφοι ανασκάφθηκαν και 105 μούμιες βρέθηκαν μέσα τους, πολλές από αυτές υπέροχα επιχρυσωμένες. Αυτές οι μούμιες, αρκετές από τις οποίες ήταν πλουσιοπάροχα διακοσμημένες με θρησκευτικές σκηνές, αποτελούν τις καλύτερες μούμιες της ρωμαϊκής περιόδου που βρέθηκαν στην Αίγυπτο. Αυτά τα αρχαία υπολείμματα είναι περίπου 2000 χρονών, αλλά έχουν αντισταθεί στη φθορά του χρόνου εντυπωσιακά καλά.
Η ιστορία της ανακάλυψης άρχισε περίπου πριν τρία χρόνια, όταν έκανα ανασκαφές στην περιοχή των τάφων των χτιστών των πυραμίδων. Καθάριζα το σκελετό ενός εργάτη που κάποτε εργαζόταν στην κατασκευή της μεγάλης πυραμίδας, όταν έφτασε ο βοηθός μου, ο Mansour Bouriak, που μου ανακοίνωσε πως έγινε μία μεγάλη ανακάλυψη στην Μπαχαρίγια.
Είναι κι αυτό ένα από τα συνηθισμένα σου αστεία; Τον ρώτησα.
Μα, όχι κ. καθηγητά! Έχει έλθει ο ίδιος ο Ashry Shaker, επιθεωρητής των αρχαιοτήτων στην Μπαχαρίγια για να σας τα πει ο ίδιος!
Ο Ashry μου είπε: Βρήκαμε πανέμορφες μούμιες. Σταματήστε το ξεσκόνισμα αυτών των σκελετών γιατί βρέθηκαν πολλές μούμιες. Ο αρχαιοφύλακας Aiad πήγαινε με το γάιδαρό του στην άκρη του δρόμου για την Όαση Farafra, περίπου έξι χιλιόμετρα από την πόλη El-Bawitty, πρωτεύουσα της Bahariya, όταν ο γάιδαρος έπεσε, γιατί το πόδι του χτύπησε στην άκρη ενός τάφου μέσα στην άμμο.
Είπα στον Ashry να αρχίσει την ανασκαφή και εγώ θα έφθανα εκεί την άλλη εβδομάδα.
Όταν έφτασα, τον Μάιο του 1996, δεν πίστευα στα μάτια μου! Μου ήταν αδύνατο να φανταστώ πως υπήρχαν τόσο ωραίες μούμιες μου! Τα μάτια τους με κοιτούσαν σαν να ήταν ζωντανές.
Μια από αυτές μου θύμιζε την μούμια που είχε χρησιμοποιηθεί από το Χόλιγουντ στην ταινία η «Κατάρα της Μούμιας»! Το Χόλιγουντ βλέπει πάντα απειλητικές τις μούμιες, ενώ σε μας δίνουν την αίσθηση της γαλήνης και της Ιστορίας! Ο ίδιος ο τάφος ήταν μια πολύ όμορφη κρύπτη!
Το 1996, η επιθεώρηση αρχαιοτήτων της Bahariya δεν είχε τα απαιτούμενα κονδύλια ούτε αρκετούς εξειδικευμένους ανασκαφείς και συντηρητές για να διατηρήσουν κατάλληλα τις μούμιες. Επομένως, κρατήσαμε αυτήν την ανακάλυψη μυστική και δεν το αναγγείλαμε επειδή φοβηθήκαμε ότι οι κλέφτες θα μπορούσαν να μυρίσουν την ρητίνη που υπήρχε μέσα στις μούμιες.
Όμως, έπρεπε να κάνουμε μία πρώτη ανασκαφή, για να διαπιστώσουμε το μέγεθος του νεκροταφείου και για να συντηρήσουμε τις μούμιες που είχαν ήδη βρεθεί.
Έφτιαξα μία ομάδα αρχαιολόγων, αρχιτεκτόνων, συντηρητών, σχεδιαστών, με έναν ηλεκτρολόγο και έναν εικαστικό καλλιτέχνη. Κατασκηνώσαμε στην έρημο και διανυκτερεύαμε σε ένα μοτέλ κοντά στον χώρο της ανασκαφής. Ήταν ωραίο να σπάσουμε λίγο τη ρουτίνα της μελέτης των Πυραμίδων και να πραγματοποιήσουμε μία ανασκαφή για μούμιες.
Οι μούμιες δημιουργούν πολλές εικόνες στο μυαλό των ανθρώπων. Οι περισσότεροι γνωρίζουν για αυτές μέσα από ταινίες τρόμου. Αλλά η σημασία του ευρήματος είναι πως πρόκειται για το πρώτο συναρπαστικό αντικείμενο που έφερε την Αιγυπτομανία στον κόσμο.
Για μένα είναι κυρίως επιστημονικό, και αυτή η εκπληκτική ανακάλυψη μου δίνει την ευκαιρία μάθω περισσότερα για ανθρώπους μιας άλλης εποχής.
Η ιστορία της ανακάλυψής μας αρχίζει το 1996 όταν ο αρχαιοφύλακας από το Ναό του Μεγάλου Αλεξάνδρου διέσχισε την έρημο πάνω στο γάιδαρο του. Ξαφνικά το πόδι του γαιδάρου σκόνταψε και έπεσε αποκαλύπτοντας μία μικρή τρύπα στο δρόμο. Ο αρχαιοφύλακας άφησε το γάιδαρο του εκεί και έτρεξε στον κ. Ashry Shaker για να αναφέρει το γεγονός.
Τυχαίες ανακαλύψεις στην Αίγυπτο
Πολλές ανακαλύψεις έχουν γίνει τυχαία, όπως και η ανακάλυψη των Χρυσών μούμιων. Ένα άλογο που σκόνταψε έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανακάλυψη του τάφου της Πύλης του Αλόγου». Μέσα στον τάφο, ο Κάρτερ βρήκε ένα άγαλμα τυλιγμένο σε λινό σάβανο, αφημένο δίπλα στο φέρετρο. Θεωρείται πως απεικονίζει τον Μεντουχοτέπ, τον πρώτο βασιλιά της Β’ Δυναστείας. Ο βασιλιάς απεικονίζεται να φορά το κόκκινο στέμμα του Δέλτα και μια κοντή φούστα σε σχήμα του Όσιρι. Η χρησιμότητα του αγάλματος παραμένει ανεξήγητη από τους αιγυπτιολόγους, αλλά εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Καΐρου.
Περίπου την ίδια εποχή, μια δεύτερη μεγάλη ανακάλυψη έγινε από παρόμοιο ατύχημα στην Αλεξάνδρεια. Το 1900 η περιοχή του Kom El-Shokafa χρησιμοποιούνταν σαν νταμάρι. Μία μέρα, καθώς ο Ahmed Kasbara περνούσε με το γαϊδουράκι του, το πόδι του ζώου εξαφανίστηκε μέσα σε μία τρύπα στην επιφάνεια της ερήμου αποκαλύπτοντας ένα λαβύρινθο από υπόγειες στοές που αργότερα έγινε γνωστός σαν οι Κατακόμβες του Kom El-Shokafa
‘Ένα άλογο υπήρξε η αιτία για μια από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις. Συνέβη τον Αύγουστο του 1990. Μια Αμερικανίδα επισκεπτόταν έφιππη την περιοχή νοτιανατολικά της Σφίγγας, όταν το άλογο σκόνταψε σε μία μικρή κατασκευή από πλίνθες. Αυτό το μικρό τοιχάκι ήταν ο πρώτος από ένα τεράστιο σύνολο τάφων των εργατών που συμμετείχαν στην κατασκευή των πυραμίδων. Αν και οι ανασκαφές στην περιοχή μόλις άρχισαν, εκτιμάται πως είναι ένα από τα μεγαλύτερα αιγυπτιακά νεκροταφεία που βρέθηκαν ποτέ! Έψαχνα ακριβώς αυτό το νεκροταφείο λίγους μήνες πριν, αλλά είχα σταματήσει τις έρευνες καθώς δεν είχα βρει κάποιο σημαντικό εύρημα. Από ειρωνεία της τύχης, το άλογο ανακάλυψε τον πρώτο τάφο μόλις εννέα μέτρα από την περιοχή των ανασκαφών μου.
Φυσικά, η πιο πρόσφατη ανακάλυψη που έγινε από γάιδαρο ήταν η υπέροχη κοιλάδα με τις Χρυσές Μούμιες στην Όαση της Bahariaya. Η Bahariya είναι μια από τις ομορφότερες οάσεις στην Αίγυπτο. Ανήκει στη Γκίζα και στη δικαιοδοσία του τμήματος αρχαιοτήτων της Γκίζας. Η ανασκαφή αυτή μας ενθουσίασε όλους καθώς δεν ανασκάπτουμε απλά τα αντικείμενα που χρησιμοποίησαν οι άνθρωποι ή τους τάφους που μέσα τους θάφτηκαν, αλλά τους ίδιους τους ανθρώπους που τους έφτιαξαν.
Η ανασκαφή απέδειξε ότι οι τάφοι ήταν ασύλητοι και οι μούμιες διατηρημένες σε άριστη κατάσταση, προστατευμένες από τη ζεστή άμμο και επίσης πλούσια στολισμένες, πράγμα που δείχνει ότι οι νεκροί ανήκαν σε μια εύπορη ανώτερη τάξη και ότι οι περίπου 60 μούμιες που ήρθαν ως τώρα στο φως δεν είναι παρά μόνο ένα μικρό δείγμα από τις 10.000 μούμιες που είναι θαμμένες στο μέχρι προ τινός άγνωστο νεκροταφείο της ερήμου. Έτσι η Bahariya, η οποία βρίσκεται κάπου 300 χλμ. δυτικά του Καΐρου, ονομάστηκε Κοιλάδα με τις Χρυσές Μούμιες.
"Άφησε, σε παρακαλώ, αυτόν τον τραγικό τόνο, μην αστειεύεσαι και μίλα με φυσικότητα" έγραψε ο Απουλήιος και αυτό ακριβώς κάνουμε. ... "Και στο εγγυώμαι, φίλε μου, πως δεν θα πλήξεις..." (Απουλήιος, «Ο χρυσός γάιδαρος»).
Ο Πτολεμαίος ΙΙ ο Φιλάδελφος μετέφερε την σορό του Μέγα Αλεξάνδρου με ολόχρυση άμαξα, που έσερναν 100 άλογα, από την Βαβυλώνα ως το Ιερό του Άμμωνα Δία (έρημος Σίουα) όπου ο Μέγας βασιλιάς επιθυμούσε να ταφεί.
Η ταφή έγινε σε περίφημο Μαυσωλείο που ονομάστηκε «Σήμα». Την περιοχή «Σήμα» αναφέρουν πολλοί και αξιόπιστοι συγγραφείς, όπως ο Αχιλλέας Τάτιος (300 μΧ), ο Ζηνόβιος (200μΧ) ο οποίος μάλιστα αναφέρει πως το Μαυσωλείο κτίστηκε στο μέσον της Αρχαίας Αλεξάνδρειας, ο Στράβων (100 πΧ), ο Λουκιανός (200 μΧ) ο Σουεντόνιος (200 μΧ) κι ο Ψευδο-Καλλισθένης (3.34).
Κάποιοι ιστορικοί θεωρούν πως το "Σήμα" βρίσκεται στην Αλέξάνδρεια, ενώ οι ανακαλύψεις ενός επιβλητικού Τάφου στην όαση Σίουα της Νιτρίας από την Ελληνίδα Αρχαιολόγο Λιάνα Σουβαλτζή, δίνει αποδείξεις για τον τόπο Ταφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση από το πρακτορείο Ρόϊτερ (Φεβρουάριος 1995), τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Πτολεμαίος Ι μετέφερε το μουμιοποιημένο λείψανο του Αλεξάνδρου στο Αλ-Μαράκι, και αργότερα, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Τραϊανός* έκανε προσφορές στον «Ένα και μοναδικό Αλέξανδρο». Στο Αλ-Μαράκι βρέθηκαν Μακεδονικά σύμβολα από την εποχή του Αλεξάνδρου.
Οι αναθηματικές επιγραφές που αποθεώνουν τον Αλέξανδρο, και τα άλλα ευρήματα που αναμφίβολα ανήκουν στην Μακεδονική Δυναστεία είναι πράγματι αξιόλογες και θα έπρεπε να ανακοινωθούν στο πλατύ κοινό από τα μέσα ενημέρωσης.
Τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου επισκεύτηκαν πολλές και αξιόλογες προσωπικότητας της αρχαιότητας. Το σώμα του Αλεξάνδρου μουμιοποιήθηκε και τοποθετήθηκε σε χρυσή σαρκοφάγο από του Πτολεμαίους. Ο Στράβων αναφέρει την μεταγενέστερη αντικατάσταση της χρυσής σαρκοφάγου από μια γυάλινη, (Στράβων 17. C 794), ο οποίος επισκεύτηκε τον τάφο τον 1ο αιώνα μΧ.
Ο Διόδωρος ο Σικελός (18.26.3; 28.2-4) επισκεύτηκε την Αλεξάνδρεια και τον τάφο το 60 μΧ και μας δίνει εξαιρετική περιγραφή του τάφου.
Ανάμεσα στους επιφανείς επισκέπτες του τάφου του Μέγα Αλεξάνδρου ήταν:
1. Ο Iούλιος Καίσαρας το 45 πΧ, σύμφωνα με μαρτυρίες του Σουετόνιου και του Λουκιανού.
2. Ο Αύγουστος μετά την νίκη του κατά του Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας στο Άκτιο το 31 πΧ, και την κατάκτηση της Αλεξάνδρειας το 30 πΧ, προσέφερε ένα στεφάνι στον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όταν οι οδηγοί του προσφέρθηκαν να τον πάνε και στους τάφους της Πτολεμαϊκής Δυναστείας, ο Αύγουστος τους απάντησε "Ήρθα να δώ έναν Βασιλιά, και όχι νεκρούς".
3. Ο Καλιγούλας, επισκεύτηκε το "Σήμα" και… έκλεψε την πανοπλία του Αλεξάνδρου !
4. Ο Καρακάλλας (300 μΧ) θεωρούσε τον εαυτό του μετεμψύχωση του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και ήταν ο τελευταίος επιφανής για την επίσκεψη του οποίου στο "Σήμα" έχουμε γραπτές μαρτυρίες.
Την Πρώτη Χριστιανική περίοδο οι άνθρωποι γνώριζαν την τοποθεσία του Τάφου, όπως ομολογεί η απεικόνιση του Αββά Σισόη (4 αι. μΧ) εμπρός από τον Τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά και μαρτυρίες άλλων ασκητών της ερήμου, ο Ιστοριογράφος Προκόπιος (6 αι μΧ) . Μία επίσης σημανική μαρτυρία είναι του Δωρόθεου, Επισκόπου Τύρου (5 αι. μΧ), ο οποίος στο "Περί Κτισμάτων" σύγγραμμα του, εκτός από τα οικοδομικά έργα του Ιουστινιανού, αναφέρει ιερά αφιερωμένα στον Άμμωνα και Αλέξανδρο
5. Ο ιταλός αρχαιολόγος Achille Adrianiτο 1964 στην περιοχή Bab Sharkiτης Αλεξάνδρειας βρήκε τεράστιο κενοτάφιο του 4ου αιώνα π.Χ. χωρίς όμως να βρεθούν οστά βασιλέως. Οι ανασκαφές συνεχήστηκαν πολύ αργοτερα, στο νεκροταφείο Cimiterio Latino di Terra Santaκαθώς οι αιγυπτικακές αρχές έδωσαν άδεια ανασκαφής μόλις ένα χρόνο μετά τις ανακαλύψεις ενός επιβλητικού Τάφου στην όαση Σίουα από την Ελληνίδα Αρχαιολόγο Λιάνα Σουβαλτζή.
Δυστυχώς όμως ο υπεύθυνος των ανασκαφών Fausi el-Facharaniδεν πρόλαβε να τελειώσει αυτό το έργο. Απεβίωσε το 2004...
*Ο αρχαιολόγος Kuhlmann–αν και ήταν υπεύθυνος της αιγυπυολογίας στο γερμανικό αρχαιολογικό ινστιτούτο του Κάϊρου- ισχυρίζεται ότι τάφος είναι της εποχής του Τραϊανού, κάτι βέβαια που δεν θα έπρεπε να μας παραξενεύει, καθώς ο ίδιος δεν είχε δώσει ποτέ την σημασία που έδωσε στον τάφο η κα. Λιάνα Σουβαλτζή.
"ΤΙ ΚΑΙΡΟΙ, ΤΙ ΗΘΗ ! " – Κικέρων
Δείτε και το απόσπασμα από το ντοκυμαντέρ του Π. Πισσάνου "Μ. Αλέξανδρος".
Βάσει των πληροφοριών που έδωσε τυμβωρύχος από την Ιορδανία, δημιούργησαν τρισδιάστατη απεικόνιση του χώρου του τάφου:
EgyptianIdol έχει ήδη χαρακτηριστεί το ChasingMummies, το νέο εγχείρημα του γνωστού αρχαιολόγου ZahiHawass, καθώς πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ τύπου «ριάλιτι» με θέμα την καθημερινή του ζωή! Το ChasingMummies, που προβάλλεται από το αμερικανικό δίκτυο HistoryChannel, ακολουθεί τον γραμματέα του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου της Αιγύπτου και γνωστή μιντιακή περσόνα στην καθημερινή του ζωή όπου εναλλάσσονται επιτηρήσεις ανασκαφών, συναντήσεις με διεθνείς προσωπικότητες και δημόσιες εμφανίσεις του με αφορμή εκδηλώσεις – συνήθως τιμητικές προς τον ίδιο. Στη δραστηριότητά του αυτή τον ακολουθούν τρεις φοιτητές αρχαιολογίας για τους οποίους ο Zahi παρουσιάζεται ως ο απόλυτος μέντορας. Η παρουσία τους δίνει την αφορμή για παρουσίαση και ερμηνεία αρχαιολογικών θησαυρών στην κάμερα αλλά και εκδήλωση προσφιλών στο κοινό παρεξηγήσεων, όπου ο γνωστός αρχαιολόγος επιδίδεται σε φωνές και καυστικά σχόλια ενώ οι μαθητευόμενοί του αντιδρούν με δάκρυα και δέος!
Φυσικά, το μόνο που δεν αποτυπώνεται στην εκπομπή είναι η πραγματικότητα. Τα επεισόδια που διαδραματίζονται είναι σκηνοθετημένα ενώ η εμφάνιση των φοιτητών προδίδει την επιλογή τους μέσω casting. Εύλογα η εκπομπή έχει προκαλέσει την αντίδραση των αρχαιολογικών κύκλων που καυτηριάζουν τη σύνθεση της εκπομπής ως πρότασης για ανανέωση του χώρου του αρχαιολογικού ντοκιμαντέρ. Σίγουρα το ChasingMummies αποτελεί παγκόσμια πρώτη για την προβολή της αρχαιολογίας στο ευρύ κοινό. Ελπίζουμε όμως να μην χρειαστεί - προς χάριν της διάσωσης της αρχαιολογίας σε μια δύσκολη περίοδο για τις ανθρωπιστικές σπουδές - να μετατραπούν οι μελλοντικές ανασκαφές στο σπίτι του ΒigBrother.
«Στις ακρογιαλιές του Ομήρου υπήρχε μια μακαριότητα, ένα μεγαλείο, που έφτασαν ως τις ημέρες μας άθιχτα. Η πατούσα μας, που ανασκαλεύει την ίδιαν άμμο, το νιώθει. Περπατάμε χιλιάδες χρόνια, ο άνεμος ολοένα λυγίζει τις καλαμιές κι ολοένα εμείς υψώνουμε το πρόσωπο. Καταπού; Ως πότε; Ποιοί κυβερνάνε;» Ο Μικρός Ναυτίλος, Οδυσσέας Ελύτης.
Το επικήδειο σημείωμα του Γεώργιου-Αλέξανδρου Μαγκάκη
«Σαλπάρω ήρεμος για τον άλλο κόσμο. Αυτό που αφήνω πίσω μου, σίγουρα δεν είναι πια η Ελλάδα μου. Αυτός είναι άλλος τόπος με ανθρώπους άλλης φυλής που δεν με αφορούν. Τι θέλω εγώ ανάμεσά τους;»
Άρθρο 120. 4. Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟ των Ελλήνων
Οικονομική κρίση
«Αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν». Καποδίστριας
Εσύ τι είσαι;
«Δεν θα έλεγα αυτά τα λόγια, αν δεν φρόντιζα υπερβολικά για όλη την Ελλάδα εν γένει, γιατί και εγώ είμαι Έλληνας από παλαιά και δε βαστά η ψυχή μου να βλέπω την Ελλάδα υποδουλωμένη αντί ελευθέρας» O Αλέξανδρος Α', ο επικαλούμενος «Φιλέλληνας», ήταν βασιλιάς της Μακεδονίας, πριν από τον Μ. Αλέξανδρο, πριν από τον Φίλιππο."Η Ελλάδα ποτέ δεν θα δεχθεί ονομασία που θα έχει σαν συνθετικό ή παράγωγο τη λέξη Μακεδονία". Συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών 1992