Η «Αθήνα του Ίζαρ» Μια μικρή «Ελλάδα» στη Βαυαρία

 

Το Μόναχο αποκαλείται συχνά «η Αθήνα του Ίζαρ»

(Isar-Athen) λόγω της πλούσιας νεοκλασικής αρχιτεκτονικής του και της βαθιάς επίδρασης

του ελληνικού πολιτισμού.

Πώς προέκυψε ο χαρακτηρισμός

• Ο ρόλος του Λουδοβίκου Α΄: Τον 19ο αιώνα, ο βασιλιάς της Βαυαρίας Λουδοβίκος Α΄ (πατέρας του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας, Όθωνα) έτρεφε τεράστια αγάπη για την Αρχαία Ελλάδα.
• Νεοκλασικά κτίσματα: Υπό την επιρροή του, το Μόναχο μεταμορφώθηκε αρχιτεκτονικά με κτίρια και μνημεία εμπνευσμένα από την Αθήνα. 
• Εμβληματικά σημεία: Η πλατεία Königsplatz (με τα νεοκλασικά της κτίρια που θυμίζουν την Ακρόπολη) και τα μουσεία της πόλης αποτελούν τα βασικότερα δείγματα αυτής της επιρροής.
•  Η πλατεία Königsplatz στο Μόναχο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Leo von Klenze με άμεση έμπνευση από την Ακρόπολη της Αθήνας, κατόπιν εντολής του φιλέλληνα βασιλιά Λουδοβίκου Α΄ της Βαυαρίας. Στόχος ήταν η δημιουργία ενός αρχιτεκτονικού συνόλου που θα μετέτρεπε το Μόναχο σε μια «Αθήνα του Ίζαρ». 
  Τα Προπύλαια του Μονάχου (Propyläen)
  Το πιο εμβληματικό μνημείο της πλατείας είναι τα Προπύλαια, μια μνημειώδης πύλη στη δυτική πλευρά της Königsplatz.
• Αρχιτεκτονική αντιγραφή: Το οικοδόμημα (χτίστηκε μεταξύ 1854–1862) αποτελεί πιστή αναπαράσταση της δομής των Προπυλαίων της Αθηναϊκής Ακρόπολης. Ακολουθεί τον αυστηρό δωρικό ρυθμό εξωτερικά, ενώ στο εσωτερικό του χρησιμοποιήθηκαν κομψές κολόνες ιωνικού ρυθμού, ακριβώς όπως έκανε ο Μνησικλής στην αρχαία Αθήνα. 
• Μνημείο για την Ελλάδα: Ο Λουδοβίκος Α΄ χρηματοδότησε το έργο από την προσωπική του περιουσία. Το αφιέρωσε στην άνοδο του γιου του, Όθωνα, στον ελληνικό θρόνο, αλλά και ως μνημείο τιμής για την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Οι ανάγλυφες παραστάσεις και οι ζωφόροι του κτιρίου απεικονίζουν σκηνές από τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων. 

Η «Ακρόπολη» του Μονάχου

Η πλατεία λειτουργεί ως ένας ολοκληρωμένος «ιερός βράχος» της τέχνης, καθώς τα Προπύλαια πλαισιώνονται από δύο ναόμορφα μουσεία που ολοκληρώνουν την αρχαιοελληνική αίσθηση: 

1. Η Γλυπτοθήκη (Glyptothek): Ένας ιωνικός «ναός» που στεγάζει αρχαία γλυπτά, ανάμεσα στα οποία και τα περίφημα γλυπτά από τον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα.
2. Κρατική Συλλογή Αρχαιοτήτων (Staatliche Antikensammlungen): Ένα κτίριο κορινθιακού ρυθμού που φιλοξενεί ελληνικά αγγεία και κοσμήματα.
3.  Η ζωή στην εξορία: Μια μικρή «Ελλάδα» στη Βαυαρία
   Όταν ο Οθων εκθρονίστηκε και κατέφυγε στο Μπάμπεργκ της Γερμανίας, δεν έπαψε ποτέ να νοσταλγεί την Ελλάδα: 
4. Η ελληνική ώρα: Μαζί με τη σύζυγό του, Αμαλία, είχαν ορίσει μια συγκεκριμένη ώρα κάθε μέρα κατά την οποία μιλούσαν αποκλειστικά ελληνικά μέσα στο παλάτι. 
5. Κρυφή οικονομική βοήθεια: Παρά τη δική του στενάχωρη οικονομική κατάσταση, έστελνε κρυφά και ανώνυμα χρήματα στην Ελλάδα για φιλανθρωπικούς σκοπούς. 
6. Χρηματοδότηση της Κρητικής Επανάστασης: Το 1866, διέθεσε ένα τεράστιο μέρος της προσωπικής του περιουσίας για να αγοράσει και να στείλει κρυφά όπλα στους επαναστατημένους Κρητικούς κατά των Οθωμανών. 

4. Το τέλος: «Εύχομαι να ευτυχήση η Ελλάς»

Φεύγοντας από την Ελλάδα στις 12 Οκτωβρίου 1862, τα τελευταία του λόγια στη βασιλική λέμβο ήταν: «Εύχομαι να ευτυχήση η Ελλάς». Πέντε χρόνια αργότερα, στις 26 Ιουλίου 1867, ο Όθωνας πέθανε στη Βαυαρία.

Η μεγαλύτερη επιθυμία του, η οποία και εκτελέστηκε, ήταν να ταφεί φορώντας την ελληνική φουστανέλα, την οποία φέρει μέχρι σήμερα στον τάφο του στην εκκλησία των Θεατίνων (Theatinerkirche) στο Μόναχο.