- Το χρονικό (1954): Ο Ωνάσης είχε δημιουργήσει έναν τεράστιο φαλαινοθηρικό στόλο (με ναυαρχίδα το Olympic Challenger). Τον Νοέμβριο του 1954, η κυβέρνηση του Περού κατηγόρησε τον στόλο του για παράνομη αλιεία εντός των 200 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της και έστειλε πολεμικά πλοία και αεροσκάφη που βομβάρδισαν και συνέλαβαν τα πλοία του.
- Η ρήτρα-κλειδί: Ο Ωνάσης είχε προνοήσει να ασφαλίσει τον στόλο του στους Lloyd's του Λονδίνου. Είχε μάλιστα συμπεριλάβει ειδικούς, εξαιρετικά ασυνήθιστους όρους ( clauses ) που κάλυπταν κινδύνους πολεμικής επίθεσης, κατάσχεσης από ξένη κυβέρνηση, καθώς και αποζημίωση για κάθε ημέρα που τα πλοία θα παρέμεναν καθηλωμένα.
- Το κέρδος μέσα στην καταστροφή: Το Περού επέβαλε τελικά πρόστιμο περίπου 3 εκατομμυρίων δολαρίων για να απελευθερώσει τα πλοία. Το πρόστιμο αυτό πληρώθηκε εξ ολοκλήρου από τους Lloyd's. Επιπλέον, ο Ωνάσης εισέπραξε από την ασφάλεια τεράστιες αποζημιώσεις (περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια) για τις ζημιές και την καθυστέρηση του στόλου, ενώ λίγο μετά πούλησε τα πλοία στους Ιάπωνες, βγαίνοντας τελικά με μυθικά κέρδη από μια κατάσταση που θα είχε καταστρέψει οποιονδήποτε άλλον εφοπλιστή.
Η αντίδραση των ΗΠΑ και του μεγάλου του ανταγωνιστή, Σταύρου Νιάρχου, κατά την περίοδο της φαλαινοθηρικής δραστηριότητας του Ωνάση δεν ήταν απλά εμπορική, αλλά εξελίχθηκε σε έναν ανελέητο υπόγειο πόλεμο με τη συμμετοχή των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών (CIA και FBI).
Η φαλαινοθηρία ήταν η αφορμή, αλλά η πραγματική αιτία της οργής τους ήταν το πετρέλαιο.
1. Η «Συμφωνία της Τζέντα» που άλλαξε τις ισορροπίες
Στις αρχές του 1954, ο Ωνάσης υπέγραψε μια μυθική συμφωνία με τον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας. Η συμφωνία αυτή του έδινε το μονοπώλιο της μεταφοράς του σαουδαραβικού πετρελαίου με τα δικά του δεξαμενόπλοια.
Αυτό προκάλεσε πανικό:
- Στις ΗΠΑ: Οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες (που ήλεγχαν την κοινοπραξία ARAMCO) είδαν τα συμφέροντά τους να απειλούνται άμεσα.
- Στον Σταύρο Νιάρχο: Ο Νιάρχος είδε τον αιώνιο εχθρό του να μετατρέπεται στον απόλυτο κυρίαρχο των θαλασσών.
2. Η συμμαχία Νιάρχου και CIA
- Ο κατάσκοπος του Νιάρχου: Ο Νιάρχος προσέλαβε έναν πρώην πράκτορα του FBI, τον Ρόμπερτ Μέιχιου (Robert Maheu) (ο οποίος διατηρούσε στενές επαφές με τη CIA). Αποστολή του Μέιχιου ήταν να σαμποτάρει τον Ωνάση με κάθε μέσο.
- Η επιχείρηση υπονόμευσης: Ο Μέιχιου και οι συνεργάτες του άρχισαν να παρακολουθούν τον Ωνάση, να υποκλέπτουν τις επικοινωνίες του και να διαρρέουν στον διεθνή τύπο στοιχεία που τον εξέθεταν.
3. Πώς χρησιμοποιήθηκε η φαλαινοθηρία εναντίον του
Ο Νιάρχος και οι αμερικανικές υπηρεσίες βρήκαν το «αδύναμο σημείο» του Ωνάση στη φαλαινοθηρία:
- Η παράνομη δράση: Ο στόλος του Ωνάση (Olympic Challenger) κυνηγούσε φάλαινες αψηφώντας τις διεθνείς συνθήκες και τα όρια των κρατών.
- Οι καταγγελίες: Οι πράκτορες του Μέιχιου και του Νιάρχου συγκέντρωσαν μαρτυρίες από πληρώματα (κυρίως Γερμανούς και Νορβηγούς) για τις παράνομες σφαγές φαλαινών από τον Ωνάση.
- Το «σπρώξιμο» στο Περού: Σύμφωνα με αποχαρακτηρισμένα έγγραφα και ιστορικές έρευνες, η CIA και οι άνθρωποι του Νιάρχου τροφοδότησαν με πληροφορίες την κυβέρνηση του Περού σχετικά με το πού ακριβώς βρισκόταν ο στόλος του Ωνάση, ενθαρρύνοντας το Περού να δράσει επιθετικά. Η επίθεση με τα πολεμικά αεροπλάνα και η σύλληψη του στόλου τον Νοέμβριο του 1954 ήταν το αποτέλεσμα αυτής της διεθνούς παγίδας.
4. Οι νομικές διώξεις στις ΗΠΑ
Την ίδια ακριβώς περίοδο, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ (με την καθοδήγηση του τότε βοηθού Γενικού Εισαγγελέα Γουόρεν Μπέρτζερ) ξεκίνησε ποινική δίωξη κατά του Ωνάση. Κατηγορήθηκε ότι είχε εξαπατήσει την αμερικανική κυβέρνηση αγοράζοντας πλεονάζοντα αμερικανικά πολεμικά πλοία (τύπου T2) μέσω εταιρειών-βιτρινών, παραβιάζοντας τον νόμο που απαιτούσε τα πλοία αυτά να ανήκουν σε Αμερικανούς πολίτες. Ο Ωνάσης μάλιστα συνελήφθη προσωρινά στη Νέα Υόρκη και αναγκάστηκε να πληρώσει τεράστιο πρόστιμο (7 εκατομμύρια δολάρια) για να συμβιβαστεί.
Το αποτέλεσμα
Αν και ο Νιάρχος και οι ΗΠΑ κατάφεραν τελικά να ακυρώσουν τη συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία (που ήταν ο κύριος στόχος τους), ο Ωνάσης απέδειξε την επιχειρηματική του ιδιοφυΐα. Όχι μόνο δεν καταστράφηκε από τον βομβαρδισμό του φαλαινοθηρικού του στόλου, αλλά –όπως είδαμε– εισέπραξε τα εκατομμύρια των Lloyd's, πούλησε τον στόλο σε εξαιρετική τιμή στους Ιάπωνες και βγήκε οικονομικά ισχυρότερος.
Το Περού δεν είχε επικυρώσει τη Διεθνή Σύμβαση για τη Ρύθμιση της Φαλαινοθηρίας (ICRW του 1946) κατά τη δεκαετία του 1950 κυρίως για δύο λόγους πολιτικής και οικονομικής κυριαρχίας:
1. Το Δόγμα των 200 Ναυτικών Μιλίων (Εθνική Κυριαρχία)
Το 1947, το Περού εξέδωσε ένα ιστορικό προεδρικό διάταγμα με το οποίο ανακήρυξε την αποκλειστική κυριαρχία και δικαιοδοσία του στις θάλασσες σε απόσταση 200 ναυτικών μιλίων από τις ακτές του.
- Εκείνη την εποχή, το διεθνές δίκαιο αναγνώριζε ως χωρικά ύδατα μόνο τα 3 ναυτικά μίλια.
- Το Περού (μαζί με τη Χιλή και τον Ισημερινό) αρνούνταν να υπογράψει οποιαδήποτε διεθνή συνθήκη που θα μπορούσε να υπονομεύσει αυτή τη μονομερή διεκδίκηση.
- Αν επικύρωνε τη διεθνή σύμβαση, θα δεχόταν έμμεσα ότι ξένοι οργανισμοί είχαν δικαίωμα να ορίζουν κανόνες και ποσοστά αλιείας μέσα στη ζώνη των 200 μιλίων που το ίδιο θεωρούσε δική του επικράτεια.
2. Προστασία της Δικής του Εγχώριας Βιομηχανίας
Το Περού διέθετε τη δική του αναπτυσσόμενη βιομηχανία φαλαινοθηρίας, η οποία βασιζόταν στα πλούσια νερά του ρεύματος Humboldt.
- Η Διεθνής Επιτροπή Φαλαινοθηρίας (IWC) ελεγχόταν τότε κυρίως από μεγάλες δυνάμεις (όπως η Μεγάλη Βρετανία, οι ΗΠΑ και η Νορβηγία).
- Οι Περουβιανοί πίστευαν ότι οι διεθνείς ποσοστώσεις ( quotas ) και οι περιορισμοί θα ευνοούσαν τους μεγάλους ξένους στόλους-εργοστάσια και θα έπνιγαν τη δική τους, τοπική παράκτια φαλαινοθηρία.
Η ειρωνεία με τον Ωνάση
Αυτή ακριβώς η άρνηση του Περού να προσχωρήσει στη διεθνή σύμβαση δημιούργησε ένα νομικό παράδοξο που παγίδευσε τον Ωνάση:
Ο Ωνάσης πίστευε ότι εφόσον το Περού δεν δεσμευόταν από τη διεθνή συνθήκη και οι υπόλοιπες χώρες δεν αναγνώριζαν τα 200 μίλια, ο στόλος του (υπό σημαία Παναμά) μπορούσε να κυνηγά ελεύθερα στα ανοιχτά του Ειρηνικού. Ωστόσο, το Περού χρησιμοποίησε το δικό του εθνικό δίκαιο περί 200 μιλίων για να στείλει τον στρατό, να βομβαρδίσει και να συλλάβει τα πλοία του Ωνάση, κατηγορώντας τον για πειρατεία και παράνομη αλιεία εντός των δικών του χωρικών υδάτων.
Ο Ωνάσης πίστευε ότι εφόσον το Περού δεν δεσμευόταν από τη διεθνή συνθήκη και οι υπόλοιπες χώρες δεν αναγνώριζαν τα 200 μίλια, ο στόλος του (υπό σημαία Παναμά) μπορούσε να κυνηγά ελεύθερα στα ανοιχτά του Ειρηνικού. Ωστόσο, το Περού χρησιμοποίησε το δικό του εθνικό δίκαιο περί 200 μιλίων για να στείλει τον στρατό, να βομβαρδίσει και να συλλάβει τα πλοία του Ωνάση, κατηγορώντας τον για πειρατεία και παράνομη αλιεία εντός των δικών του χωρικών υδάτων.
Η μονομερής απόφαση του Περού (μαζί με τη Χιλή και τον Ισημερινό) το 1947 να διεκδικήσει ζώνη 200 ναυτικών μιλίων αποτέλεσε το θεμέλιο για τη γέννηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), όπως τη γνωρίζουμε σήμερα στο σύγχρονο Δίκαιο της Θάλασσας.
Η κίνηση αυτή άλλαξε τον παγκόσμιο χάρτη μέσα από τα εξής στάδια:
1. Η Διακήρυξη του Σαντιάγο (1952)
Το 1952, το Περού, η Χιλή και ο Ισημερινός συνυπέγραψαν τη Διακήρυξη του Σαντιάγο. Ήταν η πρώτη φορά διεθνώς που μια ομάδα κρατών ενώθηκε για να θεσπίσει επίσημα το όριο των 200 μιλίων.
- Στόχος τους δεν ήταν να επεκτείνουν τα κυριαρχικά δικαιώματα του κράτους (όπως ο στρατός ή η αστυνόμευση των συνόρων), αλλά να αποκτήσουν τον αποκλειστικό έλεγχο των πλούσιων αλιευτικών πόρων (όπως οι φάλαινες και η αντσούγια) από τους ξένους στόλους.
- Η σύλληψη του στόλου του Ωνάση το 1954 ήταν η πρώτη δυναμική εφαρμογή αυτής της διακήρυξης στην πράξη, αποδεικνύοντας στις μεγάλες δυνάμεις ότι οι χώρες της Λατινικής Αμερικής εννοούσαν κάθε λέξη.
2. Από την «Αποστασία» στην Παγκόσμια Αποδοχή
Αρχικά, οι μεγάλες ναυτικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Ιαπωνία) καταδίκασαν την κίνηση του Περού, χαρακτηρίζοντάς την αυθαίρετη και παράνομη, καθώς το εθιμικό δίκαιο τότε αναγνώριζε χωρικά ύδατα μόλις 3 ναυτικών μιλίων.
Ωστόσο, σταδιακά, πολλές αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας και της Αφρικής άρχισαν να αντιγράφουν το μοντέλο του Περού για να προστατεύσουν τις δικές τους θάλασσες από την υπεραλίευση των πλούσιων κρατών.
3. Η θεσμοθέτηση της ΑΟΖ στην UNCLOS (1982)
Η δικαίωση για το Περού ήρθε με την Τρίτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS III), η οποία ολοκληρώθηκε το 1982.
- Για να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στα κράτη που ήθελαν ελεύθερες θάλασσες και σε εκείνα που ζητούσαν προστασία, υιοθετήθηκε ένας συμβιβασμός: τα Χωρικά Ύδατα ορίστηκαν στα 12 ναυτικά μίλια (πλήρης κυριαρχία), αλλά θεσπίστηκε η ΑΟΖ στα 200 ναυτικά μίλια.
- Στην ΑΟΖ, το παράκτιο κράτος δεν έχει πλήρη εθνική κυριαρχία (π.χ. ξένα πλοία και αεροπλάνα μπορούν να διέρχονται ελεύθερα), αλλά έχει το αποκλειστικό δικαίωμα οικονομικής εκμετάλλευσης όλων των ζωντανών και μη πόρων (ψάρια, πετρέλαιο, φυσικό αέριο).
Σήμερα, η ΑΟΖ των 200 ναυτικών μιλίων αποτελεί τον βασικότερο πυλώνα του Δικαίου της Θάλασσας, καθορίζοντας τις οικονομικές και γεωπολιτικές ζώνες σε όλο τον πλανήτη — μια ιδέα που ξεκίνησε από την ανάγκη του Περού να σταματήσει εφοπλιστές όπως ο Ωνάσης.
Μπορεί να ακούγεται ειρωνικό, αλλά ναι, ο Ωνάσης λειτούργησε ως ο απόλυτος «καταλύτης» που ανάγκασε το Περού να εφαρμόσει στην πράξη τους νόμους του και να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο προηγούμενο, το οποίο τελικά οδήγησε στην προστασία των φαλαινών και των θαλάσσιων πόρων!
Φυσικά, αυτό έγινε εντελώς άθελά του, καθώς ο σκοπός του ήταν το μέγιστο δυνατό κέρδος, όμως η ιστορία λειτούργησε ως εξής:
- Η θεωρία έγινε πράξη: Μέχρι το 1954, η διακήρυξη του Περού για τα 200 ναυτικά μίλια ήταν απλώς «στα χαρτιά». Κανένα μεγάλο κράτος δεν την αναγνώριζε. Όταν όμως ο Ωνάσης έστειλε τον στόλο του να κυνηγήσει εκεί, το Περού βρήκε την ευκαιρία να δείξει στη διεθνή κοινότητα ότι εννοεί όσα λέει.
- Το μάθημα στους ξένους στόλους: Η δυναμική στρατιωτική επίθεση κατά του Ωνάση, ο βομβαρδισμός και η επιβολή του τεράστιου προστίμου των 3 εκατομμυρίων δολαρίων έστειλαν ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε όλο τον κόσμο: Όποιος μπαίνει στα 200 μίλια του Περού για παράνομη αλιεία ή φαλαινοθηρία, θα συλλαμβάνεται. Αυτό λειτούργησε ως τεράστια αποτροπή για άλλους ξένους στόλους.
- Το θεμέλιο της ΑΟΖ: Όπως είδαμε, η υπόθεση αυτή οδήγησε τελικά στη διεθνή καθιέρωση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Σήμερα, χάρη σε αυτή τη ζώνη των 200 μιλίων, το Περού (και κάθε παράκτιο κράτος) έχει το νόμιμο δικαίωμα να απαγορεύει πλήρως τη φαλαινοθηρία και να ελέγχει την υπεραλίευση στα ύδατά του.
Έτσι, η αχόρταγη δράση του Ωνάση έγινε η αφορμή για να «οπλιστεί» νομικά και στρατιωτικά το Περού, δημιουργώντας μια ασπίδα προστασίας για το θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής που κρατά μέχρι σήμερα.
Ο Αριστοτέλης Ωνάσης έγινε ο μεγαλύτερος «ευεργέτης» των φαλαινών στο Περού, χωρίς φυσικά να το θέλει.Πρόκειται για ένα από τα πιο εντυπωσιακά παράδοξα (ιλαροτραγωδίες) της σύγχρονης οικονομικής ιστορίας:
- Το «σκιάχτρο» για τους υπόλοιπους: Αν ο Ωνάσης είχε σεβαστεί τους διεθνείς κανόνες, το Περού ίσως να μην είχε ενεργοποιηθεί τόσο βίαια. Η παραδειγματική τιμωρία του και η κατάσχεση του στόλου του λειτούργησαν ως απόλυτο αποτρεπτικό μέσο (σκιάχτρο) για όλες τις υπόλοιπες χώρες (όπως η Νορβηγία, η Μεγάλη Βρετανία και η Ιαπωνία) που διέθεταν τεράστιους φαλαινοθηρικούς στόλους. Κανείς δεν ήθελε να ρισκάρει να χάσει τα πλοία του στα νερά του Περού.
- Η κληρονομιά της ΑΟΖ: Χωρίς αυτή την κρίση, η καθιέρωση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στα 200 μίλια παγκοσμίως μέσω της Συνθήκης UNCLOS ίσως να είχε καθυστερήσει δεκαετίες.
Τι απέγινε τελικά ο στόλος του;
Βλέποντας ότι η περιοχή έγινε πολύ «θερμή», ο Ωνάσης πούλησε το 1956 ολόκληρο τον φαλαινοθηρικό του στόλο στην ιαπωνική εταιρεία Kyokuyo Hogei KK έναντι 8,5 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η ναυαρχίδα του, το περίφημο πλοίο-εργοστάσιο Olympic Challenger, μετονομάστηκε σε Kyokuyo Maru II. Συνέχισε να κυνηγάει φάλαινες για λογαριασμό των Ιαπώνων (κυρίως στην Ανταρκτική, μακριά πλέον από τις ακτές του Περού) μέχρι το 1974. Τελικά, μετατράπηκε σε πλοίο επεξεργασίας πετρελαιοειδών καταλοίπων και οδηγήθηκε για διάλυση (σκραπ) στη Νότια Κορέα στα τέλη του 1975 — τη χρονιά, δηλαδή, που έφυγε από τη ζωή και ο ίδιος ο Ωνάσης.
Οι αποζημιώσεις που κατέβαλαν οι Lloyd's του Λονδίνου στην εταιρεία του Αριστοτέλη Ωνάση για το περιστατικό του Περού το 1954 αποτελούν την επιτομή της επιχειρηματικής του διορατικότητας.
Όταν η κυβέρνηση του Περού κατέλαβε τον στόλο του, ο Ωνάσης ενεργοποίησε ένα εξαιρετικά εξειδικευμένο συμβόλαιο κατά της κατάσχεσης και δέσμευσης (anti-confiscation insurance policy) ύψους 15 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η «μυθική» κάλυψη λειτούργησε ως εξής:
1. Η εξόφληση του προστίμου του Περού
Το Ανώτατο Δικαστήριο του Περού επέβαλε στον Ωνάση ένα εξοντωτικό πρόστιμο ύψους 3 εκατομμυρίων δολαρίων (το οποίο έπρεπε να πληρωθεί εντός 5 ημερών, αλλιώς τα πλοία θα δημεύονταν). Το ποσό αυτό, που για την εποχή εκείνη ήταν αστρονομικό, καταβλήθηκε μέχρι το τελευταίο σεντ από τους Lloyd's.
2. Η ρήτρα «κατάσχεσης» και η καθημερινή αποζημίωση
Το αληθινό χτύπημα για την ασφαλιστική εταιρεία, ωστόσο, ήταν μια ειδική ρήτρα που είχε προνοήσει να βάλει ο Ωνάσης. Το συμβόλαιο προέβλεπε ότι για κάθε μέρα που ο στόλος παρέμενε ακινητοποιημένος και δεν μπορούσε να κυνηγήσει, οι Lloyd's έπρεπε να του καταβάλλουν 30.000 δολάρια την ημέρα ως αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη.
3. Το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα
Χάρη στην ασφάλεια, ο Ωνάσης:
- Πήρε πίσω όλα τα πλοία του άθικτα, χωρίς να ξοδέψει δικά του χρήματα για το πρόστιμο.
- Αποζημιώθηκε πλήρως για το διάστημα της καθυστέρησης.
- Είχε ήδη βγάλει καθαρό κέρδος 4,5 εκατομμυρίων δολαρίων από την πρώτη του κιόλας φαλαινοθηρική εκστρατεία.
Αντιλαμβανόμενος αμέσως μετά ότι η περιοχή γύρω από το Περού είχε γίνει πλέον πολύ επικίνδυνη και οι ασφαλιστικές δεν θα τον κάλυπταν ξανά με τους ίδιους όρους, ο Ωνάσης έκανε το επόμενο μεγάλο βήμα: Το 1956 πούλησε ολόκληρο τον στόλο στην Ιαπωνία για 8,5 εκατομμύρια δολάρια.
Συνυπολογίζοντας τα κέρδη από το φαλαινέλαιο, τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις των Lloyd's και την πώληση των πλοίων, ο Ωνάσης μετέτρεψε μια διεθνή στρατιωτική κρίση που θα είχε καταστρέψει οποιονδήποτε άλλον σε έναν οικονομικό θρίαμβο δεκάδων εκατομμυρίων.
Η υπόθεση του Αριστοτέλη Ωνάση και του φαλαινοθηρικού του στόλου το 1954 άφησε βαθύ οικονομικό και θεσμικό αντίκτυπο στους Lloyd's του Λονδίνου, αποτελώντας ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και «τραυματικά» μαθήματα στην ιστορία της ασφαλιστικής αγοράς.
Για τους Lloyd's, η υπόθεση αυτή δεν ήταν απλώς μια μεγάλη οικονομική χασούρα, αλλά μια σκληρή υπενθύμιση του πώς ένας ευφυής επιχειρηματίας μπορεί να εκμεταλλευτεί τα «ψιλά γράμματα» των συμβολαίων.
Οι κυριότερες συνέπειες για τους Lloyd's ήταν οι εξής:
1. Τεράστια οικονομική αιμορραγία
Η αποζημίωση που αναγκάστηκαν να πληρώσουν ήταν αστρονομική για τα δεδομένα της δεκαετίας του 1950. Πέρα από το πρόστιμο των 3 εκατομμυρίων δολαρίων προς το Περού, οι Lloyd's πλήρωναν στον Ωνάση 30.000 δολάρια (ή περίπου £10,000) την ημέρα για όσο διάστημα τα πλοία του ήταν καθηλωμένα. Οι underwriters (ασφαλιστές) των Lloyd's είδαν με τρόμο τον Ωνάση όχι απλώς να μην καταστρέφεται, αλλά να «πηγαίνει γελώντας στην τράπεζα» βγάζοντας τεράστιο καθαρό κέρδος από την ίδια την κρίση.
2. Διπλωματική και πολιτική αμηχανία
Οι Lloyd's βρέθηκαν στη μέση μιας τεράστιας γεωπολιτικής σκακιέρας.
- Η κυβέρνηση της Μεγάλης Βρετανίας εξέφρασε έντονη ανησυχία, καθώς μια βρετανική ασφαλιστική εταιρεία κατέληξε να χρηματοδοτεί έμμεσα το Περού (πληρώνοντας το πρόστιμο) και να καλύπτει έναν εφοπλιστή που κατηγορούνταν διεθνώς για παράνομη αλιεία και παραβίαση διεθνών συνθηκών.
- Υπήρχαν έντονες εσωτερικές αντιδράσεις στην αγορά του Λονδίνου, καθώς πολλοί θεωρούσαν ότι οι Lloyd's έγιναν το «θύμα» ενός προμελετημένου σχεδίου, αφού ο Ωνάσης είχε κλείσει το συμβόλαιο κατά της κατάσχεσης ακριβώς επειδή γνώριζε ότι οι κινήσεις του στο Περού θα προκαλούσαν στρατιωτική αντίδραση.
3. Ριζική αλλαγή στους κανόνες ναυτασφάλισης (Η κληρονομιά του Ωνάση)
Το πάθημα έγινε μάθημα. Μετά το φιάσκο με τον Olympic Challenger, οι Lloyd's και η παγκόσμια ναυτασφαλιστική αγορά άλλαξαν ριζικά τον τρόπο που συνέτασσαν τα συμβόλαια:
- Αυστηρότερες ρήτρες πολέμου και κατάσχεσης: Οι ασφαλιστές σταμάτησαν να προσφέρουν τόσο εύκολα «τυφλές» καλύψεις για κρατικές κατασχέσεις (confiscation clauses), ειδικά όταν ο ασφαλιζόμενος προέβαινε σε προκλητικές ή παράνομες ενέργειες.
- Εξαίρεση της «εθελούσιας έκθεσης σε κίνδυνο»: Θεσπίστηκαν αυστηρότεροι όροι που προέβλεπαν ότι αν ένα πλοίο παραβιάζει εσκεμμένα το δίκαιο μιας χώρας ή μπαίνει εν γνώσει του σε αμφισβητούμενες ζώνες (όπως τα 200 μίλια του Περού τότε), η ασφαλιστική εταιρεία έχει το δικαίωμα να αρνηθεί την αποζημίωση.
Στην ιστορία των Lloyd's, ο Αριστοτέλη Ωνάσης έμεινε γραμμένος ως ο άνθρωπος που τους ανάγκασε να ξαναγράψουν τους κανόνες του παγκόσμιου ναυτικού δικαίου και των ασφαλίσεων, αποδεικνύοντας ότι στον κόσμο των μεγάλων ρίσκων, η νομική προνοητικότητα αξίζει δισεκατομμύρια.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου