Το Ευπαλίνειο

όρυγμα

στη Σάμο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα στην ιστορία της παγκόσμιας μηχανικής, καθώς είναι η πρώτη υπόγεια σήραγγα στην ιστορία που διανοίχθηκε ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές του βουνού (αμφίστομον όρυγμα). Το έργο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Ευπαλίνο τον Μεγαρίτη τον 6ο αιώνα π.χ.χ. (γύρω στο 550 π.χ.χ.), κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του τυράννου Πολυκράτη. Σκοπός του ήταν η ασφαλής και αόρατη ύδρευση της αρχαίας πόλης της Σάμου (το σημερινό Πυθαγόρειο) από την πηγή των Αγιάδων.

Πρόσφατες επιστημονικές

μελέτες δείχνουν ότι ο Ευπαλίνος μετέφερε την ευθεία γραμμή από την επιφάνεια του βουνού στο εσωτερικό της σήραγγας χρησιμοποιώντας οπτικά/φωτεινά σήματα (light signals) (π.χ. φωτιές ή ευθυγραμμισμένα σημεία με τη βοήθεια του ήλιου) στην είσοδο, ώστε τα συνεργεία να μην χάσουν την πορεία τους.

Στη σύγχρονη εποχή, η μέθοδος διάνοιξης μιας σήραγγας ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές (με στόχο τη συνάντηση στη μέση) αποτελεί πλέον τον κανόνα για όλα τα μεγάλα υπογείως κατασκευαστικά έργα.

Η βασική διαφορά είναι ότι σήμερα οι μηχανικοί χρησιμοποιούν δορυφόρους (GPS), ακτίνες λέιζερ, γυροσκόπια και τεράστιους μετροπόντικες (TBM), ενώ ο Ευπαλίνος το πέτυχε μόνο με απλή γεωμετρία και μαθηματικούς υπολογισμούς.

Το πιο διάσημο σύγχρονο παράδειγμα. Βρετανοί και Γάλλοι μηχανικοί άρχισαν να σκάβουν το Eurotunnel κάτω από τη θάλασσα, ξεκινώντας ταυτόχρονα από την Αγγλία και τη Γαλλία.

Αν σκάβεις μόνο από τη μία πλευρά, χρειάζεσαι τον διπλάσιο χρόνο. Το ρίσκο όμως παραμένει: αν οι υπολογισμοί αποτύχουν έστω και ελάχιστα στην αρχή, οι δύο σήραγγες θα περάσουν η μία δίπλα από την άλλη χωρίς να συναντηθούν ποτέ.

Ο Ευπαλίνος το πέτυχε μόνο με απλή γεωμετρία και μαθηματικούς υπολογισμούς.