Ο Ιδανικός Έλληνας Ηγεμόνας

 

ΤΕΥΚΡΟΣ:

…ἐς γῆν ἐναλίαν Κύπρον, οὗ μ’ ἐθέσπισεν

οἰκεῖν Ἀπόλλων, ὄνομα νησιωτικὸν

Σαλαμῖνα θέμενον τῆς ἐκεῖ χάριν πάτρας.

 «στη θαλασσοφίλητη (ή παραθαλάσσια) γη της Κύπρου, όπου ο Απόλλων μου είχε χρησμοδοτήσει να κατοικήσω»

 Στο ποίημά του «Ελένη» (από τη συλλογή ...Κύπρον, οὗ μ’ ἐθέσπισεν...), ο Σεφέρης χρησιμοποιεί τη φωνή του Τεύκρου

Άνοδος στον θρόνο:

Κατέλαβε τη Σαλαμίνα το 411 π.χ.χ., εκδιώκοντας τον Φοίνικα βασιλίδα Αυδήμονα και αποκαθιστώντας τη δυναστεία των Τευκριδών.

Πολιτική και Πολιτισμός: Προώθησε τον ελληνικό πολιτισμό, έκοψε χρυσά νομίσματα και καθιέρωσε το ελληνικό αλφάβητο στη Σαλαμίνα.

Εξωτερική Πολιτική: Ακολούθησε έντονα αντιπερσική πολιτική και συμμάχησε με την Αθήνα.

Τέλος: Δολοφονήθηκε το 374 π.χ.χ. κάτω από αδιευκρινίστους συνθήκες, με τον γιο του Νικοκλή να τον διαδέχεται

Ο ρήτορας Ισοκράτης έγραψε τον λόγο «Ευαγόρας» γύρω στο 370 π.χ.χ. (λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του βασιλιά), απευθυνόμενος στον γιο και διάδοχό του, Νικοκλή.

Το έργο αυτό αποτελεί σταθμό στην παγκόσμια λογοτεχνία, καθώς είναι το πρώτο γραπτό εγκώμιο για μια σύγχρονη ιστορική προσωπικότητα (και όχι για μυθικό ήρωα) σε πεζό λόγο.

Ο Ισοκράτης εξύμνησε τον Ευαγόρα μέσα από τέσσερις βασικούς άξονες:

1. Η Θεϊκή Καταγωγή και η Αρετή

• Ένδοξο παρελθόν: Συνέδεσε τον Ευαγόρα με το γένος των Αιακιδών, παρουσιάζοντάς τον ως απευθείας απόγονο του Τεύκρου (του ιδρυτή της Σαλαμίνας) και του Αχιλλέα.
• Φυσικό χάρισμα: Τον περιέγραψε ως το απόλυτο πρότυπο ομορφιάς, σωματικής δύναμης και πνευματικής ανωτερότητας από την παιδική του ηλικία.

2. Ο Ιδανικός «Έλληνας» Ηγεμόνας

• Εκπολιτιστής της Κύπρου: Ο Ισοκράτης τονίζει ότι πριν από τον Ευαγόρα, η Σαλαμίνα είχε εκβαρβαριστεί λόγω της φοινικικής και περσικής επιρροής. Ο Ευαγόρας παρουσιάζεται ως ο ηγέτης που επανέφερε τα ελληνικά γράμματα, τις τέχνες, το εμπόριο και τους ελληνικούς θεσμούς στο νησί.
• Φιλόξενος προστάτης: Εξυμνεί το γεγονός ότι η Σαλαμίνα έγινε καταφύγιο για τους κορυφαίους Έλληνες των γραμμάτων και των τεχνών, οι οποίοι έφευγαν από την ηπειρωτική Ελλάδα για να βρουν ασφάλεια στην αυλή του.

3. Το Πολιτικό και Στρατιωτικό Μεγαλείο

• Δίκαιος ηγεμόνας: Αντίθετα με τους τυπικούς ανατολίτες μονάρχες, ο Ευαγόρας παρουσιάζεται να κυβερνά με σωφροσύνη, δικαιοσύνη και αγάπη για τον λαό του, χωρίς να χρησιμοποιεί βία ή τρομοκρατία.
• Οικονομική άνθηση: Πιστώνεται με την ανοικοδόμηση της πόλης, την ενίσχυση του τείχους, τη δημιουργία ισχυρού στόλου και την κοπή των πρώτων χρυσών νομισμάτων της Κύπρου.

4. Η Σύγκριση με τους Ήρωες του Τρωικού Πολέμου

• Σε ένα από τα πιο δυνατά σημεία του λόγου, ο Ισοκράτης υποστηρίζει ότι το κατόρθωμα του Ευαγόρα να πολεμήσει μόνος του εναντίον της Περσικής Αυτοκρατορίας ήταν ανώτερο από την εκστρατεία της Τροίας.
• Ενώ ολόκληρη η Ελλάδα χρειάστηκε 10 χρόνια για να καταλάβει μία πόλη, ο Ευαγόρας, με ελάχιστα μέσα, κατάφερε να κλονίσει τα θεμέλια της μεγαλύτερης αυτοκρατορίας του τότε κόσμου. Ο Ιδανικός Έλληνας Ηγεμόνας