Η κατάληξη του Κέφαλου

Η Πρόκρις, πριγκίπισσα της Αθήνας (κόρη του βασιλιά Ερεχθέα), είχε παντρευτεί τον όμορφο κυνηγό Κέφαλο και ήταν πολύ ερωτευμένοι.

 

Ωστόσο,

ο Κέφαλος

 άρχισε να αμφιβάλλει για την πίστη της. Για να τη δοκιμάσει, μεταμφιέστηκε σε έναν ξένο πλούσιο έμπορο, επέστρεψε στο σπίτι τους και προσπάθησε να την αποπλανήσει προσφέροντάς της πανάκριβα δώρα. 

Όταν η Πρόκρις λύγισε μπροστά στα πλούτη και ήταν έτοιμη να υποκύψει, ο Κέφαλος αποκάλυψε την πραγματική του ταυτότητα. Γεμάτη ντροπή και ταπείνωση που την παγίδευσε ο άντρας της, η Πρόκρις εγκατέλειψε αμέσως την Αθήνα. 

Μετά την φυγή της, η Πρόκρις εντάχθηκε για ένα διάστημα στη συνοδεία της θεάς του κυνηγιού, της Αρτέμιδος. Η θεά τη συμπάθησε και της έκανε δύο ανεκτίμητα, μαγικά δώρα.

  Ο βασιλιάς Μίνωας υπέφερε από μια τρομερή πάθηση ή κατάρα (κατά μία εκδοχή από μάγια της ζηλιάρας Πασιφάης επειδή την απατούσε, κατά άλλη ως αφροδίσιο νόσημα): κάθε φορά που ερχόταν σε ερωτική επαφή με μια γυναίκα, εκσπερμάτωνε δηλητηριώδη ερπετά, σκορπιούς και φίδια, τα οποία κατέτρωγαν τα σπλάχνα της ερωμένης του με αποτέλεσμα να πεθαίνει. 

  Η σύζυγός του, η Πασιφάη, ήταν η μόνη που μπορούσε να συνευρεθεί μαζί του χωρίς να πάθει τίποτα, επειδή ως κόρη του θεού Ήλιου είχε θεϊκή καταγωγή και ήταν «άτρωτη» απέναντι σε αυτή την κατάρα.

Η ευρεσιτεχνία της Πρόκριδος (Η «Προφύλαξη»): Όταν ο Μίνωας θέλησε να πλαγιάσει με την Πρόκριδα, εκείνη βρήκε έναν τρόπο να προστατευτεί. Πήρε την κύστη μιας κατσίκας και την εισήγαγε στον κόλπο της (ή κατά μία άλλη παραλλαγή, την εφάρμοσε στο πέος του Μίνωα). Ο βασιλιάς εκσπερμάτωσε τα φίδια μέσα στην κύστη, η Πρόκρις την αφαίρεσε με ασφάλεια και έτσι δεν έπαθε καμία ζημιά. 

 Ο μύθος αυτός επιβιώνει μέχρι σήμερα στις ιστορικές αναδρομές της ιατρικής ως η αρχαιότερη μυθολογική αναφορά στη χρήση κάποιου φυσικού φραγμού (ενός πρωτόγονου προφυλακτικού από έντερο ή κύστη ζώου) για την πρόληψη της μετάδοσης ασθενειών κατά την ερωτική επαφή.

Στη συνέχεια μάλιστα, η Πρόκρις θεράπευσε οριστικά τον Μίνωα χρησιμοποιώντας μια ειδική ρίζα, επιτρέποντάς του να αποκτήσει παιδιά με την Πασιφάη με τον φυσιολογικό τρόπο.

 Παρά τα πλούτη της Κρήτης, η Πρόκρις φοβήθηκε την εκδίκηση της ζηλιάρας βασίλισσας Πασιφάης. Έτσι, έχοντας πλέον αποκτήσει τεράστια περιουσία και τα μαγικά όπλα, μεταμφιέστηκε η ίδια σε άνδρα κυνηγό και επέστρεψε κρυφά στην Αθήνα για να εκδικηθεί/παγιδεύσει με τον ίδιο τρόπο τον Κέφαλο,

Όταν η Πρόκρις επέστρεψε στην Αθήνα, μεταμφιέστηκε σε έναν πανέμορφο νεαρό κυνηγό χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Πτέλας. Είχε μαζί της τα δύο μαγικά δώρα: τον σκύλο Λαίλαπα και το ακόντιο που δεν αστοχούσε ποτέ.

Ο Κέφαλος, φανατικός κυνηγός ο ίδιος, συνάντησε τον «νεαρό» στο δάσος και θαύμασε τις απίστευτες ικανότητες των όπλων του. Του πρόσφερε αμύθητα ποσά για να τα αγοράσει, αλλά η μεταμφιεσμένη Πρόκρις του είπε ότι θα του τα χάριζε μόνο με ένα αντάλλαγμα: να περάσει μια ερωτική νύχτα μαζί του.

Ο Κέφαλος, τυφλωμένος από το πάθος του για το κυνήγι, δέχτηκε. Τη στιγμή της συνεύρεσης, η Πρόκρις αποκάλυψε την ταυτότητά της, αποδεικνύοντας ότι και εκείνος λύγισε μπροστά στον πειρασμό, ακριβώς όπως είχε κάνει και η ίδια στο παρελθόν. Οι δύο σύζυγοι αναγνώρισαν τα λάθη τους, συγχώρησαν ο ένας τον άλλον και συμφιλιώθηκαν, ζώντας ξανά μαζί.

Η μοίρα όμως τους επιφύλασσε ένα τραγικό παιχνίδι, τροφοδοτούμενο ξανά από τη ζήλεια.

Ο Κέφαλος πήγαινε κάθε πρωί για κυνήγι στα δάση του Υμηττού. Λόγω της ζέστης και της κούρασης, συνήθιζε να ξαπλώνει στη σκιά και να φωνάζει την Αύρα (το δροσερό αεράκι) για να τον δροσίσει, λέγοντας: «Έλα, Αύρα, δρόσισέ με».

Ένας περαστικός άκουσε τη φράση αυτή, νόμιζε ότι η «Αύρα» ήταν το όνομα κάποιας κρυφής ερωμένης του Κέφαλου και έσπευσε να το μαρτυρήσει στην Πρόκριδα.

Γεμάτη αμφιβολίες, η Πρόκρις αποφάσισε το επόμενο πρωί να τον ακολουθήσει κρυφά στο δάσος. Κρύφτηκε μέσα σε έναν πυκνό θάμνο για να τον κατασκοπεύσει. Όταν ο Κέφαλος ξάπλωσε και φώναξε πάλι την Αύρα, η Πρόκρις αναστέναξε από τη στενοχώρια της.

Ακούγοντας τον θρόισμα των φύλλων και το κλάμα μέσα από τον θάμνο, ο Κέφαλος πίστεψε ότι κρυβόταν εκεί κάποιο αγριογούρουνο ή ελάφι. Χωρίς να χάσει χρόνο, πέταξε προς το μέρος εκείνο το μαγικό ακόντιο.

Καθώς το ακόντιο είχε την ιδιότητα να βρίσκει πάντα τον στόχο του με απόλυτη ακρίβεια, διαπέρασε τον θάμνο και κάρφωσε την Πρόκριδα στο στήθος. Ο Κέφαλος έτρεξε έντρομος και τη βρήκε να ξεψυχάει στα χέρια του. Πριν πεθάνει, η Πρόκρις κατάλαβε το μοιραίο λάθος της με το «αεράκι», αλλά ήταν ήδη αργά.

Η κατάληξη του Κέφαλου

Μετά τον θάνατο της γυναίκας του, ο Κέφαλος δικάστηκε από τον Άρειο Πάγο για φόνο εξ αμελείας και καταδικάστηκε σε αιώνια εξορία. Έφυγε από την Αθήνα, βοήθησε τον Αμφιτρύωνα (τον πατριό του Ηρακλή) σε κάποιες μάχες και τελικά εγκαταστάθηκε σε ένα νησί του Ιονίου, το οποίο πήρε το όνομά του και ονομάζεται μέχρι σήμερα Κεφαλονιά.

  Στα ομηρικά έπη το νησί δεν αναφέρεται με το σημερινό του όνομα, αλλά ως Δουλίχιον, Σάμος ή Σάμη. Ωστόσο, ο Όμηρος αποκαλεί τους κατοίκους του «Κεφαλλήνες».

 Κατά τον Θουκυδίδη, το νησί ονομαζόταν και Τετράπολις λόγω των τεσσάρων ανεξάρτητων αρχαίων πόλεων-κρατών του: 

της Κράνης, της Σάμης, της Πάλης και των Πρόννων.