Ζεί ο Κτησίβιος;

 2300 χρόνια μετά:

Ο Κτησίβιος είναι απολύτως «ζωντανός» στη Formula 1, καθώς τα μονοθέσια της F1 είναι στην πραγματικότητα τα πιο εξελιγμένα, ακραία και ακριβά υδραυλικά και

πνευματικά συστήματα στον πλανήτη.

Χωρίς τις αρχές που ανακάλυψε ο Κτησίβιος πριν από 2300 χρόνια για τη διαχείριση των συμπιεσμένων υγρών και του αέρα, ένα μονοθέσιο της Formula 1 δεν θα μπορούσε ούτε να στρίψει, ούτε να αλλάξει ταχύτητα, ούτε να φρενάρει.

Ο Αλεξανδρινός μηχανικός «τρέχει» σε κάθε Grand Prix μέσα από τρεις βασικούς τομείς:

1. Το Κεντρικό Υδραυλικό Σύστημα (High-Pressure Hydraulics)

Ένα μονοθέσιο F1 χρησιμοποιεί μια κεντρική υδραυλική αντλία που λειτουργεί σε εξαιρετικά υψηλή πίεση (πάνω από 200 bar, δηλαδή 100 φορές περισσότερο από την πίεση ενός ελαστικού αυτοκινήτου). Αυτό το σύστημα βασίζεται στην εξέλιξη της αντλίας θετικής εκτόπισης και των βαλβίδων του Κτησίβιου για να ελέγχει ακαριαία:

• Το υδραυλικό τιμόνι (Power Steering): Για να μπορεί ο οδηγός να στρίβει με ακρίβεια χιλιοστού στις στροφές, δεχόμενος τεράστιες αεροδυναμικές πιέσεις.
• Το κιβώτιο ταχυτήτων (Seamless Shift): Οι αλλαγές των ταχυτήτων γίνονται σε λιγότερο από 10 χιλιοστά του δευτερολέπτου. Αυτή η ασύλληπτη ταχύτητα επιτυγχάνεται επειδή υδραυλικά έμβολα σπρώχνουν τα γρανάζια, ελεγχόμενα από μικροσκοπικές, υπερσύγχρονες βαλβίδες αντεπιστροφής (σαν αυτές που επινόησε ο Κτησίβιος).
• Το DRS (Drag Reduction System): Το σύστημα που ανοίγει την πίσω αεροτομή στις ευθείες για να αυξηθεί η τελική ταχύτητα λειτουργεί με ένα μικρό υδραυλικό έμβολο υψηλής πίεσης.

2. Το Πνευματικό Σύστημα Βαλβίδων του Κινητήρα (Pneumatic Valve Return)

Εδώ ο Κτησίβιος, ως ο «πατέρας της Πνευματικής» (της επιστήμης του συμπιεσμένου αέρα), κάνει το μεγαλύτερο θαύμα του. Οι κινητήρες της F1 περιστρέφονται με πάνω από 15.000 στροφές το λεπτό. Στα απλά αυτοκίνητα, οι βαλβίδες του κινητήρα κλείνουν με μεταλλικά ελατήρια. Στις 15.000 στροφές, όμως, τα μεταλλικά ελατήρια δεν προλαβαίνουν να επιστρέψουν, λυγίζουν και ο κινητήρας καταστρέφεται.

• Η λύση της F1: Αντικατέστησαν τα ελατήρια με πνευματικά έμβολα συμπιεσμένου αζώτου.
• Ο συμπιεσμένος αέρας λειτουργεί ως το τέλειο, ακαριαίο ελατήριο που δεν παθαίνει ποτέ κόπωση υλικού. Κάθε ομάδα F1 έχει μια μικρή δεξαμενή συμπιεσμένου αέρα στο μονοθέσιο —μια απευθείας τεχνολογική κληρονομιά από τα πνευματικά πειράματα του Κτησίβιου.

3. Το Σύστημα Φρένων (Brake-by-Wire)

Όταν ο οδηγός πατάει το φρένο, η δύναμη μεταφέρεται μέσω υδραυλικών κυλίνδρων (εμβόλων) που σπρώχνουν το υγρό των φρένων με τεράστια πίεση προς τις δαγκάνες. Στα σύγχρονα μονοθέσια, το σύστημα Brake-by-Wire υπολογίζει ηλεκτρονικά πόση πίεση πρέπει να στείλει στους πίσω τροχούς, αλλά η τελική εκτέλεση και το «δάγκωμα» των φρένων παραμένει μια καθαρά υδραυλική διαδικασία βασισμένη στη ροή των υγρών υπό πίεση.

Συμπέρασμα

Αν ο Κτησίβιος βρισκόταν σήμερα στο box της Ferrari, της McLaren ή της Red Bull, μπορεί να μην καταλάβαινε τα ηλεκτρονικά και τα ανθρακονήματα, αλλά μόλις άνοιγαν το κάλυμμα του κινητήρα και έβλεπε τις αντλίες, τα πνευματικά έμβολα και τις βαλβίδες, θα χαμογελούσε με περηφάνια. Θα έβλεπε ότι οι ιδέες του, 2.300 χρόνια μετά, κινούνται με 350 χιλιόμετρα την ώρα!