Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και ο Αριστοφάνης: «έξω από τα δόντια»

 

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και ο Αριστοφάνης δεν έζησαν την ίδια εποχή, όμως συνδέονται στενά

στην ελληνική γραμματεία και ιστοριογραφία λόγω του κοινού «αριστοφανικού» τους ύφους. 

Ο στρατάρχης της Επανάστασης του 1821 έμεινε στην ιστορία όχι μόνο για τη στρατιωτική του ιδιοφυΐα, αλλά και για την αθυροστομία, το καυστικό χιούμορ και τις βωμολοχίες του, στοιχεία που 👉θύμιζαν έντονα τις κωμωδίες του αρχαίου ποιητή.

Τα κοινά σημεία του λόγου τους

Λαϊκή αθυροστομία: Και οι δύο χρησιμοποιούσαν ωμή, καθημερινή γλώσσα, χωρίς καθωσπρεπισμούς, για να αποδομήσουν τους αντιπάλους τους. 
Πολιτική και πολεμική σάτιρα: Όπως ο Αριστοφάνης σατίριζε τους δημαγωγούς και τους στρατηγούς της Αθήνας, έτσι και ο Καραϊσκάκης περιέπαιζε τους πολιτικούς («καλαμαράδες») της Επανάστασης, τους ξένους διπλωμάτες και τους Οθωμανούς πασάδες.
Εμψύχωση μέσω του γέλιου: Οι μελετητές επισημαίνουν ότι ο Καραϊσκάκης έβριζε και αστειευόταν συνειδητά για να διασκεδάσει τους συμπολεμιστές του, να σπάσει τον φόβο πριν από τη μάχη και να ανεβάσει το ηθικό τους. 
Αμεσότητα και ειλικρίνεια: Ο λόγος του Καραϊσκάκη ήταν «έξω από τα δόντια», χτυπώντας κατευθείαν στην ουσία, ακριβώς όπως η παρρησία της αρχαίας αττικής κωμωδίας.
 Η περίφημη υβριστική επιστολή του 1823. Ο λόγος που η λέξη «Εβραίος» εμφανίζεται συχνά σε αναζητήσεις δίπλα στο όνομα του Καραϊσκάκη οφείλεται σε μια πασίγνωστη ιστορική επιστολή του. Το 1823, όταν ο Τούρκος διοικητής των Τρικάλων, Σιλιχτάρ Μπόδας, του έστειλε απεσταλμένο στα Άγραφα για να ζητήσει υποταγή, ο Καραϊσκάκης απάντησε με το χαρακτηριστικό, αθυρόστομο ύφος του, αποκαλώντας τον απεσταλμένο μεταξύ άλλων «σκατότουρκε» και «Εβραίε». Το περιστατικό διασώζεται στα Ενθυμήματα Στρατιωτικά του αγωνιστή και ιστορικού Νικολάου Κασομούλη, ο οποίος υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας και γραμματικός των οπλαρχηγών της εποχής.
 Πολλά ιστορικά αρχεία για τον εβραϊσμό της Αθήνας αναφέρουν την οδό Καραϊσκάκη στου Ψυρρή και το Μοναστηράκι. Εκεί άνοιξε το πρώτο του παλαιοπωλείο ο Εβραίος έμπορος Μποχώρ Γιουσουρούμ το 1860, δίνοντας το όνομά του στη γνωστή περιοχή: Η οδός Καραϊσκάκη στην Αθήνα.