Από τη Χελώνα στο Μπουζούκι-Όλα ξεκινούν τη μέρα που γεννήθηκε ο Θεός Ερμής

  Όταν οι ρεμπέτες στις φυλακές του 20ού αιώνα δεν είχαν ξύλο για να φτιάξουν μπαγλαμάδες, έπιαναν χελώνες, καθάριζαν το καβούκι τους και περνούσαν χορδές. Χωρίς να το ξέρουν, 

αντέγραφαν

ακριβώς την κίνηση που έκανε ο θεός Ερμής

 

χιλιάδες χρόνια πριν, κρατώντας ζωντανό το «απολλώνιο» πνεύμα της μουσικής μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες.

 Η κλοπή και η εφεύρεση

Όλα ξεκινούν τη μέρα που γεννήθηκε ο Ερμής (ο γιος του Δία και της Μαίας) μέσα σε ένα σπήλαιο στο όρος Κυλλήνη. Το βρέφος-Θεός αποδείχτηκε απίστευτα άτακτο και πανέξυπνο.

1. Η εύρεση της χελώνας: Βγαίνοντας από την κούνια του, ο Ερμής βρήκε μια χελώνα στο κατώφλι της σπηλιάς. Εμπνευσμένος από το σχήμα της, την θυσίασε, καθάρισε το καβούκι της (το όστρακο) και άπλωσε πάνω του δέρμα βοδιού. 
2. Η κατασκευή της πρώτης λύρας: Στερέωσε δύο ξύλινα μπράτσα (κέρατα) στο καβούκι, έβαλε μια γέφυρα και τέντωσε εφτά χορδές φτιαγμένες από έντερα προβάτου. Έτσι κατασκεύασε την πρώτη λύρα στην ιστορία, η οποία στην αρχαιότητα ονομαζόταν και «χέλυς» (που στα αρχαία ελληνικά σημαίνει ακριβώς χελώνα). 
3. Η κλοπή των βοδιών: Αμέσως μετά, ο μικρός Ερμής πήγε και έκλεψε το ιερό κοπάδι με τα βόδια που είχε ο αδελφός του, ο θεός Απόλλωνας. Για να μην τον καταλάβουν, μάλιστα, έβαλε τα βόδια να περπατούν ανάποδα και φόρεσε αυτοσχέδια σανδάλια! 

🤝 Η συμφωνία: Πώς η λύρα πέρασε στον Απόλλωνα

Όταν ο Απόλλωνας  ανακάλυψε την κλοπή, έγινε έξαλλος. Εντόπισε τον μωρό-Ερμή στη σπηλιά και τον οδήγησε στον Δία για να δικαστεί.

Τότε, ο Ερμής έβγαλε τη λύρα από το καβούκι της χελώνας και άρχισε να παίζει μια τόσο γλυκιά και θεϊκή μελωδία, που ο Απόλλωνας μαγεύτηκε αμέσως. Η οργή του έσβησε. 

Θαμπωμένος από τον ήχο, ο Απόλλωνας πρότεινε στον Ερμή μια συμφωνία: του χάρισε ολόκληρο το κοπάδι με τα βόδια (και το δικαίωμα της μαντικής) με αντάλλαγμα τη λύρα. Από εκείνη τη στιγμή, η λύρα από καβούκι χελώνας έγινε το απόλυτο σύμβολο του Απόλλωνα, καθιστώντας τον θεό της μουσικής και των τεχνών.

 Όταν οι ρεμπέτες στις φυλακές του 20ού αιώνα δεν είχαν ξύλο για να φτιάξουν μπαγλαμάδες, έπιαναν χελώνες, καθάριζαν το καβούκι τους και περνούσαν χορδές. Χωρίς να το ξέρουν, αντέγραφαν ακριβώς την κίνηση που έκανε ο θεός Ερμής χιλιάδες χρόνια πριν, κρατώντας ζωντανό το «απολλώνιο» πνεύμα της μουσικής μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες.

 Η έννοια του «χρώματος» και των «δρόμων» στη μουσική έχει βαθιές ρίζες που ξεκινούν από την Αρχαία Ελλάδα, περνούν μέσα από τη βυζαντινή και την ανατολική παράδοση (μακάμια) και φτάνουν μέχρι το σύγχρονο λαϊκό τραγούδι και τη δυτική θεωρία.
Οι δύο αυτοί όροι συνδέονται άμεσα, καθώς το χρώμα στη μουσική καθορίζει το συναίσθημα και το «ύφος» που βγάζει ένας μουσικός δρόμος (κλίμακα).