Ο Αλέξανδρος Α΄ ο Μακεδών και το συμπόσιον

 

Το περιστατικό αυτό

αναφέρεται από τον Ηρόδοτο 

 (στο πέμπτο βιβλίο του, τα κεφάλαια 20-21) και πρωταγωνιστής του είναι ο Αλέξανδρος Α' της Μακεδονίας «ο Φιλέλλην» (γιος του βασιλιά Αμύντα Α'), γύρω στο 510 π.χ.x., την εποχή που η Μακεδονία βρισκόταν υπό περσική επιρροχή.

Ο Αλέξανδρος Α΄

Ο Αλέξανδρος Α΄ ο Μακεδών, γνωστός ως «Φιλέλληνας» (βασίλευσε 498–454 π.χ.χ.), υπήρξε ο πρώτος βασιλιάς της Μακεδονίας που έκοψε αργυρά νομίσματα με το όνομά του, εγκαινιάζοντας τη βασιλική μακεδονική κοπή

 ήταν πρόγονος (πολλές γενιές παλαιότερα, περίπου 6 με 7 γενιές) των βασιλέων της Μακεδονίας και άμεσος προπάππους της ίδιας γενεαλογικής γραμμής από την οποία προήλθε ο Φίλιππος Β΄ και, συνεπώς, ο Μέγας Αλέξανδρος. O ίδιος ο Ηρόδοτος δεν χρησιμοποίησε τη λέξη «Φιλέλλην» για τον Αλέξανδρο.

 Αλέξανδρος Γ΄ ο Μέγας: Ο παγκόσμιος στρατηλάτης και γιος του Φιλίππου Β΄, ο οποίος δημιούργησε την τεράστια αυτοκρατορία. Το όνομα «Φιλέλληνας» αποδόθηκε στον Αλέξανδρο Α΄ μεταγενέστερα από φιλολόγους για να ξεχωρίζει από τον Μέγα Αλέξανδρο.

 

Tο συμπόσιο: Ο πατέρας του, ο Αμύντας, είχε παραθέσει επίσημο γεύμα σε Πέρσες απεσταλμένους που είχαν έρθει στη Μακεδονία. Κατά τη διάρκεια του δείπνου και ενώ οι Πέρσες είχαν μεθύσει, απαίτησαν να φέρουν στο τραπέζι και τις γυναίκες τους (τις Έλληνίδες). 

Η αντίδραση του Αλεξάνδρου: Ο νεαρός Αλέξανδρος θεώρησε την απαίτηση τεράστια προσβολή. Συμφώνησε υποκριτικά να καλέσει τις γυναίκες, αλλά με το πρόσχημα να ετοιμαστούν, τις έστειλε στα ιδιαίτερα διαμερίσματά τους. 

Η μεταμφίεση: Στη θέση τους, έβαλε ισάριθμους νέους Μακεδόνες, αμούστακους και λειογένειους, τους οποίους έντυσε με τα γυναικεία ρούχα και τους έδωσε κρυφά εγχειρίδια (μαχαίρια). 

Η εξόντωση: Όταν οι μεθυσμένοι Πέρσες αποπειράθηκαν να αγγίξουν και να χαϊδέψουν τις «γυναίκες», οι μεταμφιεσμένοι Μακεδόνες τούς επιτέθηκαν και τους σκότωσαν όλους (μαζί με τους υπηρέτες και τις αποσκευές τους). 

Η συγκάλυψη: Η εξαφάνιση των Περσών κρατήθηκε μυστική και, όταν αργότερα οι Πέρσες έστειλαν αποστολή να ερευνήσουν τι απέγιναν οι άνδρες τους, ο Αλέξανδρος κατάφερε πάλι να τους ξεγελάσει εξαγοράζοντάς τους με πλούσια δώρα και δίνοντας την αδελφή του, τη Γυγαία, σύζυγο στον Πέρση στρατηγό Βουβάρη.

 Αυτός ο γάμος αποδεικνύει ότι, παρά την αιματηρή αντίσταση στο συμπόσιο, οι Έλληνες βασιλείς αναγκάζονταν συχνά να ασκούν ρεαλιστική διπλωματία (realpolitik) για να επιβιώσουν ανάμεσα στις υπερδυνάμεις της εποχής.