Ο Μέγα Άλέξανδρος, ο Διογένης και οι γυμνοσοφιστές

 

Ο Διογένης

και οι Γυμνοσοφιστές

αποτελούν δύο παράλληλες εκφράσεις του ίδιου αρχέτυπου: 

του σοφού που απαρνιέται τον πολιτισμό και την εξουσία για να βρει την απόλυτη εσωτερική ελευθερία στη φύση, με τον μαθητή του Διογένη, Ονησίκριτο, να αναδεικνύει ιστορικά αυτή τη βαθιά πνευματική συγγένεια.

Ο κυριότερος συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον Διογένη και την Ινδία ήταν ο Ονησίκριτος ο Αστυπαλαιεύς. 

Ο Ονησίκριτος ήταν μαθητής του Διογένη στην Αθήνα, ο οποίος αργότερα συμμετείχε στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου ως κυβερνήτης του βασιλικού πλοίου.
Όταν ο Αλέξανδρος έφτασε στα Τάξιλα της Ινδίας , έστειλε τον Ονησίκριτο να συνομιλήσει με τους Γυμνοσοφιστές. 

Στις καταγραφές του, ο Ονησίκριτος παρουσίασε τις διδασκαλίες των Ινδών ασκητών (όπως του Δάνδαμη) μέσα από το πρίσμα του ελληνικού Κυνισμού. Μάλιστα, οι ίδιοι οι Γυμνοσοφιστές, όταν άκουσαν για τον Σωκράτη, τον Πυθαγόρα και τον Διογένη, σχολίασαν ότι ήταν ευφυείς άνδρες, αλλά έσφαλαν επειδή σέβονταν υπερβολικά τους κοινωνικούς νόμους αντί για τη φύση

Όταν ο Αλέξανδρος έφτασε στην Ινδία , ήρθε σε επαφή με τους Γυμνοσοφιστές – Ινδούς ασκητές και φιλοσόφους που ζούσαν γυμνοί στο δάσος, περιφρονώντας τα υλικά αγαθά. Ο Πλούταρχος διασώζει έναν συναρπαστικό διάλογο, όπου ο Αλέξανδρος, για να τους δοκιμάσει, τους έθεσε 9 «γρίφους» με την απειλή του θανάτου αν απαντούσαν λάθος.

Οι απαντήσεις τους ήταν τόσο κοφτερές που ο Αλέξανδρος τους άφησε ελεύθερους και τους έδωσε δώρα:

• Αλέξανδρος: «Ποιοι είναι περισσότεροι, οι ζωντανοί ή οι νεκροί;»
  • Φιλόσοφος: «Οι ζωντανοί, γιατί οι νεκροί δεν υπάρχουν πια».
• Αλέξανδρος: «Ποιο ζώο είναι το πιο πανούργο από όσα γνωρίζει ο άνθρωπος;»
  • Φιλόσοφος: «Εκείνο που δεν έχει γνωρίσει ακόμα ο άνθρωπος» (υπονοώντας την ελευθερία).
• Αλέξανδρος: «Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να γίνει αγαπητός από όλους;»
  • Φιλόσοφος: «Αν είναι πανίσχυρος, αλλά δεν προκαλεί τον φόβο σε κανέναν».
• Αλέξανδρος: «Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να γίνει θεός;»
  • Φιλόσοφος: «Αν κάνει κάτι που είναι αδύνατο για έναν άνθρωπο να το καταφέρει».